Anadolu’da Ölümün Tarihöncesi

229 Pages·07.884 MB·Turkish

by  Ahmet Uhri

ANADOLU'DA
ÖLÜMÜTNAR İHÖNCESİ
BiGerl eneOğilnşuu mS üreçleri
Ahmet Uhri
YAYINL ARI
AhmetUhri
ANADOLUD' AÖ LÜMÜNT ARİÖHN CESİ
BirG eleneğOilnu şuSmü reçleri
EgeYayınları
©zoıo
ISBN
978-605-5607-11-1
Printbeyd
Baskı I
GraphDiigsi tal
Yapıvme D ağıtımP roductiDoisnt rihution
I &
ZerPor oLdt.d .
LibraSıye rvices
AbdullSaohk aNk,o Beyoğ-lİus tanbTuülr kiye
173,4 433 I
Tel:
+90( zızz4)47 5z ıF ax: +(9z0ız z4)43 z0 9
www.zerobooksonlinien.fcoo@mz erobooksonline.com
ANADOLU'DA
ÖLÜMÜTNAR İHÖNCESİ
BiGre lenOelğiunş Suümr eçleri
AhmeUth ri
İstanbul
- 2010
AnnevmeB abam
NevvsIeeh rs aUnh yrei,
DayıDmr.E rdaonğAcarlar'a
veb ütöülnü l.e.r.i me

İÇİNDEKİLER
ÖNSÖ.Z.. ...........................................................................................................................................9.. ..........
GİRİ..Ş... ...........................................................................................................................................1 .3... ....
Bölüm
ı
ÖLÜMO LGUSU ÖLÜG ÖMMENİ:KÜNL TÜRT ARİHİ
VE
İÇİNDEYKİE R.İ.... ................................................................................· ···································2·1··· ···
A-ÖlümüAnlamın .....................................................................................................2...1. .. .................
B-İnsanın BilişGseelli şİiçmiinÖ dleüG ömmeniYne ri.. ..............................2.. 7
C-Ölümv eD in.. ............................................................................................................................3... .2...
D-Ölüvme R uh .................................................................................................................3..6... ............
E- 45
Tanrı Kavramı ...............................................................................................................................
Bölüm�
ARKEOLOJİVEKR İLEIRŞ IGINDA
TARİHÖ NCESÖİL Ü GÖMGMEEL ENEKLE..R...İ.. .....................................................5....3
A-GeleneOğinl uşumuGnödmaüU ygulamalan .................................5...3.. ................
1-GömmeB içi..m...i.. .............................................................................................................5...5...
a-İnhuma..s.......yo...n... .........................................................................................5...5... ..................
b-Kremas.yo...n..... .............................................................................................................5..6... ....
2-GelenekAç1MsıeanzrdlaanKor nıunm u.. ..........................................................6...0... .....
a-Yeerşliİmçi/ İntrÖalmGüuö ramlmU eygu lam.a...s...ı... ..................6...1... ..............
b-YelreşDiımş ı/aEmkusraÖtllGr üö mmUeygu lam.a...s.....ı...... ........................7. .5
3- Gömme T..i...p....l......e.....r...i.... .....................................................................................8..1.. .....
a-Hock...e...r... ...................................................................................................................8.1... ...............
b-Dors.a...l..... ............................................................................................................8 ...6... ...............
4-Yönelndir...m..e... ..................................................................................................................8...9...
a-BaşYıönnl endi...r.....i.....l.....m....e.....s.......i... ............................................................8...9.
b-GövdYeönnlienn di..r....i...l.....m...e...s....i...... ..................................................9...3... .....
5-MeazrT ipl..e...r..i... .........................................................................................................9 ..7... ............
a-BasTiotp Mreazk.a ....r... ......................................................................................9.. .8... ...........
b-PişmTioşp Mraekz .a....r... ..............................................................................1.0...2... .............
I)Ç ömlGeökm ü..l....e.....r... ................................................................................1..0...6.. .....
II) PithGoösm ü..l.....e......r.... .....................................................................................1...0 ...8..
c-TaSşa ndMıezk.a .r. ...........................................................
. ·······················1·1 3
d-OdaM ezarl.a.r. ................................... ................ ı..20 . ....
6-ÇokluGö mü Uygulaması. ........................ . ..............
.. ..ı.2.9. ..
B-Geleneğin BiçimlAçıesnındirilmdane sMiArmağanle arızar ....1.4. .....
3
ı -İşelvselv eS ektileAnlra mlar AçısındMaenz arBu luntula.rı... .................1. .38.
a-YaşB elilrti.e..c..r..i... .............. .. .......................................ı..3. 8. ........................
b-CinyseiBte lir.ti.c.i.l.e.r.. .......................................................ı4....5..... ...... .................................
I)T akı.l.a.r. .................................. ........................... ... ..........ı. 46. ..............................
II) SilavheKl easAril cei.t.. .l... e. ...r..... . ...... .. . .. ... ...... ..... .. ... . ..... .. .... ..... 1...5 4
IIIAğı)rş akl..a....r... ..................................................................................................ı...5...7..
c-StatBüe lirticildearP yrae sNteisjn el..e. ..ri.... ............ ........................................ ıs8
d-Ritiülİleegl iY elreiAld eOtl aNriatk elenTekebiBilul leucn.e.tu.k.l .aı.6r6. ...
e-MultivÇaolğDeuelnğ tie!krBlluil un.t......u.....l .a.r... . ............ .........0. .ı. 1.................
2-RitüAenll amlAaçrı sındMaenz aBru luntula(rRiıtü elN esnel.e..ri....)... ...1 74
a-AyrılmEav riensKduel laşnO ıllambıiBluelcuen.kt. u.l.a.r. ..1.7.6. .........................
I)İğn el..e....r...... ..................................................................... .. ......................ı.1 .7. ....................
II) KulTaıakkç l...a......n... ....................................................... ......................................... ı.82
IIIİ)d ol, FigüArimnu lveteyı.lı....e.....r.. ............................................................... 1.8..8. ...
IV) MezaÜrz erindİekşia re...t.....le....r...... .......................................... ........................ 192
b-GeçişE vriensKudlel anıOllmaıbş iBluelcuenk.t .u.l.a.r. ..ı.9.5. ................................
c-Bütünleşme EvresOilanbldieecB euKklu ulnl.ta..un...lı....al.....rm.... 1ı...69ş.. .. .
Böml3ü
SONUÇVEBİR......Ö.....YKÜ....... ..........................................................................................ı 99
KısaltmvaKel aaynark ç.....a.... ................. ..........................................................................2 .07
Dizi.n.... ................................................ .................. ..........................2.2...7... .......... .........
ÖNSÖZ
Rahsaıetzd ibcikiro nudsaöenzt meennii nyy io lnue d?i r
Dorğudaknon uygai rmmeikY? oklsaadf oıl amnadkmı ır?
İnsanyıanş abmoıy uynpacbaali eceenzği o grö rleevrbdrei­in
dihre rhablibdrşae k asçıonka sbeivkdrii şğiöinl imnü ş oldu -
ğunoun,bu i dra hgaö mreeyceeiğnbili dirmİkeişk e.k iblud e
göryeevr igneet igreinleill,reel siikeklridne dgibiği"ii l s-aın
münia"psi lyea nliab fiır daozl andsıöryalreyamakde adk o ğru­
dadno ğruya.
Tamaşmug, re çekabğiul edelHiepmi.m öilze iczBe.uğb a­ş
lansgaınçı uryguınmY. a d al aufzıa taDleığmeo.rk yluuciu i,s ter
içisnien issitned ress ien meissitanek,rl ına grealhdaitğsiınzd e
oilts eorl maam,şa u nbuilki birgünd esb,ee ndn e, t anıdyıağı n
dat anımaddiığiğenırsn a dnaly,aa rnh ie piömliezc .e ğiz
Buki taöpl üümz erfienlegs öerfiü bşralıeınrrd mrıÖ.yl oüme
naskıalrd şuıru lialbecyaed ğabi u nugnre ekloiul po lamdığı
veyöal üme kartşaıv rinınenos ılanan cıbanuçğı a lışymeard a
almacyaaBku.g enelfellisekcelifel eirşoiiln a kraabkeu dli liyor.
Ancaökül,mü zerkionnueş ulduyğadu ana draa ştyıaırp­lma
dığıanrdokale loagrdıasn ö yyleecbeikçr i sftö zlveaerrbl ite ­
te.a zEınn tdaarnni cheödsöin embdşaelynaa rianks aln-uo ğ
nuönl ükmaer gşeıl işetidimrldüeizrğe irk ionneu şsmaankı rım
en çaorokk leloagrhıank kMıar.x 'kıünl tiüçsriy önel idlke­ri
nia nıymalsıamD.oa ğnyıpant ıklkaanrşinına s anoyağptlıuğnıu n
heşyrek ütlürBduüd ru.ru mdeağ er dvoeyğ auşmgia bmöi l üdme
doağnıinn salnuondğaa yabttiıoğırl gaui,yn ssanoğbluunnau n
kaırg şleiştğiih reşdrei dyek ültüvreyd eüryrü nzdüyea r-attı
ğı diğşeery lekren dgkiiü blit ürübnipürran ç saıdBıunr e.d en­
leö lüoml gvues ub kuanragşl eıi ştvierb iulgegünlenn e eksel­
leşmbriiçşo ukyu glamatnaiırhnnö ceksöik enbluçe arliı şma
içiinndcene elceektBeilrbk.rii ai zd dioalclaaık gaemraç ekten
bugöülnü m öncesi,s oönlrüamus ygıvulnead naöba lrinçü omk
ritükeölkiennl etrairnniceihs ödiö nemlereg ekragidöyaterü r­
meko lsaı.
Antropoljoiokl aörlaiükn sbaened nleirnoirtna dkalandr ıı­l
masıinlai şkükltiünyr oelll abrridoial na"Ö nl üGö mmee"s,a s
olatroaapkkkr azılöalbrüea nldkee rkianz ıçluakunr( am ez)a ra
bıarkılimşalsoıeal mriat ka nımlAnacnaıtkra .mn'dı ab lei-rti
lednı şıanhdş,ata papşih,to (sp imşitşo apktrnaü retikülpm)i ş
vb.m alezmelkuellrıa lnkay raapıglömüalne drev radıBru. ç­alış
manıcnor ğasfiı ınrlAanraıd oomllaukl bai lrik,z tmaeanz aman
aıçkylıacoıl manseıdn yeielM eozpotayma,M ısıHrin,ds i­
tanz,a dkUou ğg iidb iğbeölreg lenr ddöeenr elkevrei lrceektir.
Zamalnb syoauits tea rnicheöislsieı nlıırdBıibrr.şa k daye i­ş
lien salnuonyğuanz ıçsaığlzba uçr aıl ışzmaamnaınbnos yaul­t u
nuo luştAuyrrıuucrna.u l tumamakliıi dnısrad nüınnüy ezair ­n
deiky aaşmın%ı9n'9 vue h attaf zadlaathsaaiır hn öcedsöin­ e
mik aspavrei nceleanrmaeşstiıe rnzı oldmröa nseım lerdendir.
DolyaısıPyallae,oÇ laidğta'bin ak ş layyaaklraaoşklı akEr raknk e
TunÇçağ ıs nolarkıandaoa lrad nö neömlg üöm mea çıınsdan
incedlieğinnodled uiklçgasi nonuçç lualraaş ılmakta.
Bud önemleorldmueaş ybaaş ladkıağbeıu dli liensna nın
'insanlasşümcraiiesç ıi'n deo lögulsüuymne uiirn s seo dne ­re
ceö nemliHdiikuçrş .ku suz bgöimçlüiei mrndefkariık kll­aıl
rıany nzıa manküdlatr üeflra klıkllaıat rankıe kltım,eg sömiü
bimçlieriincnienlm eensniinne d ereöcneet maı şdığıgnösı­
temrektveei cnenlmeeisçibi inbr şa kgae rekdçeoe rtyyaiak oy­
makatdıBrun. e dlee"nÖ lüG ömmeG enleekl"ea,rnt iroopijo,l
aroklejovie k ülttaürri vheisrnaieğ lvaeyb raikü nl türicünne ­
lemnesiönndmeel i tyuetbrai nar l an.Ad yrıırpcopaül ekürl tür
içianrdokele loagmreaz kaarzı dı necmeissiie ç iinçdreedi ağlia y
vekü çümmseeykea ırnşd oğrulpuyakıd at aışmakta.d eıEtrv,
bzilyeergr eil dimğeizndadakre a zavrebı unz e dleöenl ühma­ k
kınsdöayy leecsezökü mvüezb una havkrak.ı mız
OrtaP alietoÇilakğ 'idtaainrb ebne llbiiir brli işgseel­li ş
mişdlüizke uylianşea nğ liunnsöualnenü irolniilb kud önemde
gömmyeeb şalıağdaır okleovjeirki slaeprntlmaeıı şrBt.uç laı­ş
madias ee löinkcllüeom l ögvuseöu lg üöm menküilnt tüarr ihi
1 Emiroğlu-�Aoyod33ı4,n3 -344.
ıo