Binabago ng Diyos-Allah ang kapalaran ng tao, kapag ang tao ay kikilos para baguhin ang ...

16 Pages·2009·5.38 MB·Tagalog

by  Arnold L. Reutotar

“Di ba't ito ang ayunong kinalulugdan
ko: lagutin ang tanikala ng kawalang-
katarungan; at kalagan ang mga tali
ng pamatok; Palayain ang mga api, at
wasakin ang lahat ng pamatok.

Ibahagi ang iyong pagkain sa
nagugutom, patuluyin ang mga
dukhang walang masilungan, damitan
ang nakikita mong hubad at huwag
talikuran ang sarili mong dugo at
laman.”
HULYO 2009 TOMO I BLG. 4 16 Pahina - P12.00
Ni: Michael “Mitch” Santos
BIHIRA o iilan lamang ang batas sa senado at sa mga
isyung hindi lumalabas o nagpanukala nito. Nagkaisang
naisisiwalat ng mga media o muli habang sama-samang
mamamahayag dito sa ating nagpahayag ang
bansa na sinasabing isa sa may pinkamalalaking entidad ng
pinakamalaya sa Asya pagdating medya at grupo ng mga
sa paghahatid ng mga balita. mamamahayag para irehistro ang
Ngunit noong nakaraang taon kanilang mariing pagtutol. Tila
binulaga ang medya ng balitang pinupuntirya lamang nito ang
pagpasa sa senado ng Right of malayang pamamahayag.
Reply Bill (RORB), umabot Kanino nga ba
lamang ng tatlong buwang magsisilbi at ano ang magiging
deliberasyon. Mabilis at tahimik epekto nitong Senate Bill No.
ang pag-usad ng nasabing batas. 3306 at House Bills 162 at 1001
Sa kabila nito mahigpit na ang awtor ay ang ilang
naman ang pagkundena ng mga Senador at ilang
mamamahayag sa ipinasang
….. sundan sa p. 5 World Press Day at Marcelo H. Del Pilar Shrine (May 3, 2009), Photo by Dino Balabo
Dagdag pa WHO sa
pagdedeklara nila ng Phase 6
alert level ay maaaring
KINUMPIRMA na ng World niyang bansa. Ayon kay WHO
maapektuhan ang ekonomiya sa
Health Organization (WHO) Assistant Director General Keiji
buong mundo, gayumpaman
ang kanilang pagdedeklara ng Fukada na ang pandemic na ito
hindi dapat ito umano magdulot
Pandemic Alert Level 6 sa ng swine flu ay inaasahan pang
ng panic kanino man.
Influenza A(H1N1) virus dahil tatagal ng dalawang taon.

na rin sa mayroon na umanong Ayon sa WHO sa
EPEKTO NITO SA BANSA
nararanasang global pandemic pagdedeklara nila ng phase 6
Sa kasalukuyan ay
ng virus. level alert ay maroon nang
nasa pataas ng pataas ang
Idinedeklara ng WHO, ―sustained and community level
naiiulat at positibong merong
ang alert level 6 bilang siyang human-to-human transmission‖
AH1N1 sa ating bansa.
pinakamataas na alert level ng Naghihintay na lamang umano
Samantala bago pa man
nasabing napaka-mapanganib na ang WHO ng ebidensiya na
lumaganap dito sa bansa ang
epidemya, ito ay sa malawakang community
virus hanggang sa kasalukuyan
kadahilanang dumarami na ng activity sa mga nasabing bansa
ay alerto naman ang gubyerno,
husto ang bansa na apektado ng sa labas ng North Amerika.
Department of Health (DOH) at
sakit na patuloy pa rin na Sa pinakahuling tala na
iba pang sangay sa
tumataas ang kaso sa nakalap ng WHO ay umakyat na
pagmomonitor at pagbabantay
kasalukuyan. sa 20,000 pataas ang kaso ng
sa mapeligrong sakit.
Gayumpaman binigyan H1N1 sa buomg mundo, habang
Maging ang SA kabila ng mariing pagtutol ng ANG KAHILINGAN NG
linaw ng WHO na ang kanilang nasa 64 pataas na ang mga
Malacañang at mismong si taumbayan, sektor ng MAYORYA BAGO PA MAN
pagdedeklara bilang alert level 6 bansang apektado ng sakit at
Pangulong Arroyo ay mahigpit magsasaka,, mga propesyunal, ITO NAIPASA
ay hindi dahil sa bagsik ng sakit habang isinusulat ito nasa 119
non-government organization MAGPAHANGGANG
kundi dahil sa lawak ng tinawid ang bilang ng mga nasawi. ….. sundan sa p. 2
(NGO) sa usapin ng NGAYON
Comprehensive Agrarian
Reform Program Extension with HUWAG ng bigyan ng ―false
Reforms (Carper) ay ipinasa pa hopes‖ o maling pag-asa at
rin ng mga mambabatas sa paasahin pa ang mga magsasaka
Kamara ang House Bill 4077 o na mapapasakamay pa nila ang
Carper kamakailan sa kanilang bukid o lupaing kanilang
isinigawang plenaryo. sinasaka sa pamamagitan di
Lantarang pagbabalewala umano ng bogus na
sa kapakanan, Comprehensive Agrarian
pangangailanganng at kahilingan Reform Program (CARP) ang
ng mayorya ang marahas na pahayag ni Rafael Mariano,
isinagawa ng mga mambabatas. Tagapangulo ng Kilusang
Kaalinsabay nito, Magbubukid ng Pilipinas
makailang-araw pagkatapos (KMP).
maipasa ang panukalang-batas Kung kaya't nanawagan
ay pinaslang ang lider din si Mariano, Anakpawis
magsasaka ng Sumilao farmers Representative, sa mga
na si ―Ka Rene‖ Peñas, Board kasamahan niya sa kongreso na
Member ng Mapadayunong huwag na sanang iprayoridad at
Panaghiusa sa mga Lumad tuluyan ng ibasura ang House
Alang sa Damlag (MAPALAD), Bill 4077 o may panukalang
kasalukuyang Chairperson ng limang taong ekstensiyon ng
Panaghiusa sa Lalawigang Mag- CARP. Istrumento lamang ang
uuma sa Bukidnon (PALAMBU) CARP para maiwasan ng mga
at ng Pambansang Kilusan ng may-ari ng lupa ang
mga Magsasaka (PAKISAMA). pamamahagi nito sa mga
Pinaniniwalaang ang magsasaka at mapanatiling ang
dahilan ng pagpaslang dito ay mga malalawak na lupain ay
ang mahigpit nilang pagtutol sa nasa kontrol pa rin ng iilan.
Kuha sa pamamahagi ng tulong ng KAZAMA Grameen, Inc. sa ilang biktima ng nakaraang bagyong Emong sa lalawigan ng
Pangasinan. Iba pang larawan sa KGI Corner - p.10. panukalang-batas na CARP. ….. sundan sa p. 5
“Binabago ng Diyos-Allah ang kapalaran ng tao, kapag ang tao ay kikilos para baguhin ang kanyang kalagayan.” - Koran-
2 Sitio BALITA
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
mula sa p.1
ang pagtitiyak at paghahanda bumili ng gamot, mas
MAPAYAPANG nalusutan ng
sa lahat ng pagamutan ng magandang sundin ang mga
mga kalyado ni Pangulong Gloria
pamahalaan sa bansa para sa simpleng pamamaraan ng
Macapagl Arroyo sa Kamara ang
maagap na paglulunas ng paglulunas dito o kaya'y
taumbayan sa pagpasa ng House
naturang sakit. Hindi dapat pamamaraan para di tamaan Resolution 1109 na may layuning
umano mag-alala ang mga nito. Kumain ng mga prutas at amyendahan ang Konstitusyon
mamamayan dahil hindi pa gulay na mayaman sa vitamin 1987 sa pamamagitan ng
nakamamatay ang virus na C at manatili na lamang sa Constituent Assembly o Con-
nasa bansa. tahanan kung kinakailangan at Anss sa pamumuno ng House of
Mismong si DOH wala namang gagawing Representative sa pagbubukas
Secretary Francisco Duque III importante sa labas para muli ng sesyonsa Hulyo.
ang nag-anunsiyo sa utos ni maiwasan ang pagkahawa. Ganun pa man ay hindi
Arroyo na mahigpit na Mas maganda na rin pa rin nila ito mapayapang
paghandaang mabuti ang ang magpabakuna, iwasan ang maipapasa dahil magreresulta
anumang maaring mangyari mapagod at hangga't maaari lamang ito ng ibayong kaguluhan
upang maiwasan ang pagkalat magkaroon ng pito hanggang gawa ng hindi talaga ito tanggap
ng sakit. At naglaan na umano walong oras na tulog araw- ng mayorya sa atin.
Pagkatapos ng gabing
ng pondo mula sa National araw para tumibay ang
pagdesisyunan ng mga kaalyado
Disaster Coordinating Council immune system. Ang
ni Arroyo sa Kamara ang HR
(NDCC) na gagamitin para pagsusuot ng mask ay Photo by: MMS
1109 ay kaliwa't kanan ang
pambakuna. mainam lamang kung
isinasagawang kilos preotesta ng Ass na nilalahukan ng mga ay 43% o apat sa 10 Pinoy ay
Lalong pinagtitibay rekomendado ng doktor para
taumbayan sa iba't ibang porma manggawang Pinoy sa Estados kumbinsidong hindi seryoso si
ni Duque ang deklerasyon ng lamang talaga ito umano doon
sa loob at maging sa labas ng Unidos. Arroyo sa pagbaba sa puwesto.
WHO na hindi ang bagsik o sa mga infected ng virus at
bansa. Walang makapigil anuman Maging ang Communist At pahahabain pa nito ang
dami ng biktimang namatay may hangganang oras lamang
ang lagay ng panahon (kung Party of the Philippines (CPP), ay kanyang termino.
ang dahilan o pinagbasehan sa ng ginagamit ng isang mask.
minsan nga tila pati kalangitan ay nagbitaw na ng kanilang pahayag Matatandaang sa isang
pag-akyat ng nasabing virus sa Sa ngayon ay
galit sa kanilang katrayduran}. sa kanilang website na lalong pakikipanayam ng mga
pandemic stage kundi sa dami mayroon nang 189 flu- Maging ang mga pagtitibayin ng New people's mamamahayag kay Rep. Elpidio
ng apektadong bansa. Maging prevention awareness doors sa Overseas filipino worker (OFW), Army (NPA) ang kanilang mga Barzaga Jr, isa sa mga promotor
ang pahayag ng Malacañang buong bansa kabilang na ang ay nagsasagawa din ng protesta taktikal na opensiba sa ng HR1109 lumabas mismo sa
na mild at hindi nakakamatay Laguna, Cebu at Metro bilang pagpapakita ng pagtutol sa kanayunan bilang tugon sa bibig nito ang katagang “Oo,
dahil mahinang A(H1N1) Manila na mabibigyan ng HR 1109, maging ang mga pinoy panibagong hakbang ng gubyerno posible na ipasok sa
virus pa lamang ang ―Oplan Flunas‖ seal, na na nakabase sa America ay para mapahaba pa lalo ang Constituent Assembly ang
dumadapo sa ating bansa. nangangahulugang sumusunod nakikiisa rin sa kampanya ng termino ng liderato ni Arroyo. ekstensiyon ng termino ni
Ngunit sa kabila nito ang mga ito sa Flu Prevention pagtutol sa panukalang batas Kamakailan ay lumabas Arroyo, lahat ay posible.” Tila
kailangan na mag-ingat pa rin Triad. gaya na lamang ng pamamaraan sa talaan ng pinakahuling survey ang pangako ay isinulat lamang
ang bawat isa sa atin at sa on-line petition laban sa Con- ng Social Weather Station (SWS) sa tubig.
maging responsible kung MUNKAHI NG ILANG
nakakaramdam ng flu at SENADOR
kinakitaan ng mga sintomas Inangalan naman ng
nito ay magpatingin na agad ilang Senador ang ginawang
sa doktor at kung pagbabago ng DOH. Gaya ni MAY mariing panawagamn noon apelang moratoryo ng gubyerno.
kinakailangan na magpa-self Sen. Pia Cayetano. Ayon sa si Pangulong Gloria Macapagal- Sa 1,726 na kolehiyo at
quarantine ay gawin na agad, Senadora maaaring Arroyo sa mga mag may-ari ng unibersiidad ay mayroon lamang
TULOY na tuloy na ang ang
paalala ni Duque. maguluhan ang mga tao o pribadong mga kolehiyo at dito 126 na ang magtataas ng
paglalagay ng mga taxi meter
malito sa paglaban sa sakit na unibersidad; huwag muna singil sa matrikula nitong
reciept ngayong buwan ng
ESTRATEHIYA KONTRA kumakalat at di malayong kayong magtaas ng singil sa pasukan. Bumaba ito ng malaki
Hunyo. Mayo pa lamang ay
AH1N1 BINAGO isipin aniya ng mga matrikula. Ito ay par makaagapay kumpara sa naghain ng petisyon
mahigpit na ang paguutos ng
Ayon sa report ilang mamamayan na sumusuko na umano ang mga pamilyang para sa pagtaas ng matrikula
Land Transportation
oras bago itinaas ng WHO sa ang ahensiya sa pagharap sa Pilipino sa pumutok na noong Enero. Franchising and Regulatory
alert level 6 o pandemic alert problema ng A(H1N1) virus pandaigdigan pang-pinansya at Board (LTFRB) sa mga taxi
ang (AH1N1) outbreak ay gawa ng patuloy na pagkalat pang-ekonomiya. SINGIL NG MATRIKULA operator na sa accredited
binago ng DOH ang kanilang nito sa bansa. Mabilis naman ang LALONG TUMAAS. establishment lamang ng
estratehiya na mula sa Pinuna naman ni naging katugunan dito ng Sa tala na lumabas ahensiya kumuha para sa
―containment‖ patungo sa Sen. Loren Legarda ang DOH Commission on Higher doble ang average na 7.8 kanilang taxi meter receipt
―metigation . Sa bagong dahil tila parang minamaliit Education (CHED.). Pebrero ng porsiyentong pagtaas ng singil sa machines.
etratehiya, ititigil na ng DOH nila ang dulot ng Inflenza A ipangalandakan nito na tatalima matrikula ng mga kolehiyo at Kasabay nito
ang paghahanap sa mga taong (H1N1) virus kumpara sa ang mayorya ng mga Higher unbersidad sa National Capital pinayuhan naman ni Chairman
pinagmulan ng sakit kundi dengue. Education Instution (HEI) sa Region (NCR). Mayroong 5% ng Alberto Suansing ng (LTFRB),
ibubhos na lamang nila ang ―While that may be apelang ito. ―Siguro baka wala pagtaas sa University of the Eats ang mga taxi operator na
pang ten percent ang mag iin- (UE), habang 5% rin sa Lyceum maraming unit na mas
kanilang atensyon sa true, the DOH must not
crease kung sakali man,‖ of the Philippines na may mabuting magpa-schedule
―community treatment‖ at appear like it belittling the
pahayag noon ni Dr.Emmannuel malaking populasyon ng mga nang mas maaga upang
pangangalag sa maysakit dahil threat posed by the flu by
Angeles, tagapangulo ng Ched. estudyante, 6% na porsiyento maiwasan ang pagkakasabay-
parang ordinaryong trangkaso repeatedly citing dengue's
At kamakailan lamang naman sa Far Eastern sabay sa pagpapakabit ng taxi
na lamang ito na madaling higher fatality rate,‖ ani
ay muli nanamang inanunsiyo ni University , 15% porsiyento meter receipt machines sa
lunasan. Legarda.
Angeles, na tagumpay ang kanilang mga unit.
Katuwang din sa Mas maganda sana ….. sundan sa p. 5 Ang pagbibigay payo
pagresolba ng epidemya ay kung hindi na lang nila
na ito ng Kalihim ay bilang
ang Oplan Flunas. ikinumpara ang sakit ng paghahanda sa
dengue sa AH1N1 dahil baka napagkasunduan na ng mga
OPLAN FLUNAS maging kumpiyansa ang taxi operators at ng ahensiya.
Pinanguhan ng publiko sa huli dahil hindi Na ang nasabing taxi meter
pribadong sektor ang Oplan naman nila ito ikakamatay receipt ay unti-unti ng
KINUMPIRMA ng US Military isang Chinese submarine at kung
Flunas na may layuning kahit dapuan pa ng sakit. ipinatutupad Mayo pa lamang
ang pagkakabangga ng isang ano ba talaga ang pakay at
kontrolin ang pagkalat ng Dagdag ni Legarda. dahil sa buwan ng Hulyo,
Chinese submarine sa security agenda ng mga
Influenza AH1N1 sa bansa. Nanawagan at dapat ay !00% nang nakabitan
Inihahatid nito sa publiko ang kahilingan naman ni Sen. underwater sonar array ng US dayuhang sasakyan pandagat sa ang lahat ng mga taxi unit
nararapat na hakbang upang Francis ―Chiz‖Escudero sa Navy destroyer ng USS John mga kagatang nasa teritoryo ng machine .
McCain sa Subic Bay karagatang bansa. Kasabay nito buwan pa lamang
makaiwas sa nakamamatay na publiko na makibahagi ang
nasa teritoryo pa ng Hinihiling ng grupong ng Mayo, ay mahigpit ng pina-
AH1N1 virus. marami sa atin sa paglaban ng
Pilipinas.Nasira ang sona array pambansang Lakas ng Kilusang utos ni Suansing na mag-iisyu
Dagdag na kaalaman flu virus lalo na ngayong
nito,isang radar na hila ng USS Mamamalakaya ng Pilipinas na ng pansamantalang resibo
hingil sa AH1N1 ay may idineklara na ang pandemic
John Mc.Cain at nakaka-detect (Pamalakaya) na magsagawa ng gamit ang manual system ang
tinatawag Flu Prevention Trias alert.
ng mga underwater imbistigasyon ang Kongreso at mga taxi driver para sa
o PSI na nangunguhulugan ng ―My fear is if this
sound.Ngunit hindi naman daw Senado hingil sa pananatili dito kanilang mga pasahero .
Personal Hygene P, Surface virus reaches heavily-
nagpang-abot ang barkong ng sasakyan pandigma nitong Tinatayang nasa
and Air Disenfection S and populated areas, it would be
pandigma ng US at Chinese dalawang bansa. Alang-alang sa 34,000 taxi ang lumalabas o
Immune Boosting I na difficult to contain. And submarine. maaari nitong idulot na panganib bumibiyahe sa Metro Manila
kabilang sa basic prevention before everything gets out of Dahil sa pangyayari sa ating bansa, maging sa mga pa lamang, bukod pa sa mga
sa naturang sakit. hand, I call on everyone to do kung kaya't ilang mamamayan karatig bansa at sa mahigit 90 lugar ng Cebu, Iloilo at Baguio
Mild lang ang kaso their in putting a stop to the natin at militanteng grupo ang milyong pilipino. City.
ng AH1N! Sa ating bansa spread of the virus. Battling nangangalampag ngayon sa Maging ang US Umaasa naman si
kaya payo ng mga doktor na the A(H1N1) virus is not the Armed Foerces of the Military ay aminado sa panganib Catanduanes Rep. Joseph
huwag magpanic. governmet's responsibility Philippines (AFP) at mga na hatid nito kung sakaling Santiago, na malaking buwis
Kung hindi kayang alone,‖ pahayag ni Escudero. mambabatas sa nakakapagtakang nasagi ng sonar array ang ang malilikom ng pamahalaan
eksplorasyon ng US warship at propeller ng submarine.
….. sundan sa p. 3
BALITA Sitio 3
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
NAKAKABAHALA na ang
TILA tubong-lugaw sa ekstrang ayon sa Bayan. datos na ipainapakita ng
IKINAALARMA ng iba't ibang dahil nilalagay nito sa panganib
P289.51 Milyon kada araw ang ―Pinabubulaanan nito dumaraming biktima ng dengue
grupo ang mahiwagang ang buhay ng kanilang mga
kinkita ng mga kompanya ng ang sinasabing pagkalugi raw ng sa ating bansa sa kasalukuyan.
pagkasama sa Order of Battle miyembro, na umaabot ng mahigit
(OB) ng 10th Infantry Division ng 800 sa buong bansa sa langis dahil sa overpricing, ayon mga kompanya ng langis, tulad Ayon sa Department of Health
sa Bagong Alyansang Makabayan ng ibinalitang 30.9-B lugi ng (DOH) ay umakyat na sa 6,000
Armed Forces of the Philippines kasalukuyan.
(BAYAN). Petron dahil daw sa 'extreme kaso nang biktima ng kaso ng
(AFP) sa grupo ng mga Pagdidiin pa ng NUJP
Maging, ang volatility' ng pandaigdigang mga dengue sa atin mula Enero ng
mamamahayag na National Union na ang kanilang pagkakasangkot
pambansang gubyerno ay presyo ng langis,‖ sabi pa ng taong ito hanggang Hunyo at
of Journalist of the Philippines sa OB., ay pagpapatunay lamang
kumakamal din ng P39.48-M ito Bayan. habang nasa 57 na ang
(NUJP)at sa respetado at kilalang na pingatitibay nito ang inilabas
namamatay ng biktima.
ay dahil araw-araw na koleksiyon Sinabi pa ng grupo na
mamamahayag na si Carlos na resulta ng pagsusuri ni United
Isa ang Quezon City,
nito mula sa Value Added Tax hindi interesado ang gubyerno na
Conde. Nations Special Rapporteur Philip
sa naiiulat na may
(VAT) sa sa overpriced na langis, iregularisa ang industrya ng
Sa isinigawang press Alston na ang mahigit 1,000 kaso
pinkamaraming bilang ng
maliban pa sa 12% VAT na langis at ibasura Oil Deregulation
conference kamakailan sa Davao ekstrahudisyal na pamamaslang sa
biktima sa katunayan mayroo na
City, isiniwalat ni Bayan Muna bansa ay resulta ng programang kinokolekta sa mga produktong Law dahil sa malaking kinikita ditong 705 na biktima mula
Rep. Satur Ocampo na kabilang kontra-insurhensiya ng gobyerno, petrolyo. nito mula sa vat sa overpriced na noong buwan ng Enero hanggang
sa OB ng 10th ID na naka-base sa kung idinadawit maging ang legal Sa isinagawang pag- langis. Hunyo at sinasabing nasa
Southern Mindanao ang mahigit na mga organisasyon. aaral ng Bayan, Petron Corp. Sa pag-aaral at Labinlimng kabataan na ang
100 grupo at personalidad na Bunsod ng paglitaw ng pinaka-kumikita araw-araw, sa pagsusuri ng Bayan, noong nasasawi mula sa sakit.
inaakusahan ng militar na mga OB, pinag-iisipan ng NUJP kung halagang P112.04-M; Sumunod Pebrero ay nanatiling overpriced Sa pahayag ng Chief of
prente o tagasuporta ng kasama rin sa polisiya ng ang Pilipinas Shell sa P86.56-M; ang langis sa bansa: overpriced sa Healt Department ng QC, na si
Communist Party of the Gubyernong Arroyo ang walang kumita naman ng P40.82-M ang halagang P2.94 kada litro ang Dra. Antonieta Inumerable, mula
Philippines at ng New Peple's habas na pagpatay sa mga Chevron Philippines; P13.3-M krudo; ang unleaded gasoline Enero ng taong ito hanggang
Army. mamamahayag. Na sa naman sa Total Philippines, 2.31; kerosena 6.42; at liquefied Hunyo ay sinasabing sampung
Nakatala sa nasbing kasalukuyan ay nasa 64 na ang habang ang iba pang mga oil petroleum gas (LPG),P125.35 per barangay sa QC ay apektado ng
dokumento ang NUJP at si mamamahayag na pinatay mula players ay may kitang 37.06-M. 11-kilogram (kg) cylinder tank. dengue. Kabilang aniya sa mga
Conde, correspondent ng New 2001. Napakaliit umano ng Dapat tiyakin ng nasawi ay mula edad 15-anyos
York Times at International Maliban kay Conde, ibinabawas sa presyo ng langis sa pamahalaan na resonable ang pababa.
Herald Tribune. kabilang din sa talaan ng OB ang kasalukuyan kumpara sa kinikita pump prices sa bansa. At Kabilang sa sampung
Ang mahigit 15 taon ng dalawang konsehal ng Davao City ng mga dambuhalang kumpanya napapanahon na ang pagbabasura Barangay na pinamumugaran ng
mamamahayag na si Conde ay na sina Peter Lavinia at Angela dahil sa pagpatong ng presyo ng sa mapag-samantalang Oil lamok na may dalang Dengue ay
naging pangkalahatang kalihim Librado, human rights lawyer na langis mula sa pandaigdigan Deregulation Law habang ang Barangay Payatas,
din ng NUJP mula 2004 hanggang si Carlos Zarate, dating alkalde ng merkado. kinakansela ang di pa Commonwealht, Holy Spirit ,
2006. Davao City na si Mayor Ben De ―Pinawawalang saysay napapanahong Vat sa langis para San Roque, Batasan, Fairview, E
Ayon mismo kay Conde Guzman at Bishop Felixberto ang serye ng pagbaba ng presyo lalong maibsan ang matinding Rodriguez at Tandang Sora.
isang misteryo ang pagsama ng Calang ng Philippine Independent ng malalaking ekstrang kita ng epekto sa mahihirap ng Gayunman tiniyak ni
kanyang pangalan sa OB. Wala Church. mga kompanya ng langis na pandaigdigan krisis. Inumerable na patuloy ang QC
aniyang dahilan para gawin Nasa talaan din ang kinokolekta mula sa overpricing,‖ Healt Department sa kampanya
siyang target ng militar ―maliban progresibong mga grupo at Party- upang malabanan ang naturang
na lamang kung kinokonsidera ng list na Bayan Muna, Gabriela, sakit. Tanging ang kalinisan
lamang anya ng katawan at
militar ang adbokasiya ng NUJP Kilusang Mayo Uno at mga non-
INANUNSIYO na kamakailan ng kwalipikadong kandidato na kapaligiran ang susi para ito
para sa kalayaan ng government organization na
Commission on Election lalahok sa nalalapit na halalan. maiwasan.
pamamahayag at pagpresyur sa Mindanao Coalition of
(Comelec) na posibleng sa buwan Kailangan ang pangalan Siguradong sa datos na
gobyerno na itigil na ang Development NGOs at Konsumo
na ng Enero 2010 , nila sisimulan ng mga kandidato para sa 2010 nakalap ng DOH ay hindi pa
pamamaslang sa mga Dabaw.
ang pagpa-paimprenta sa local and national election na kasama dito yung mga nass
mamamahayag bilang gawain ng Kung kaya't dahil dito
National Printing Office (NPO) iimprenta sa mga balota kung pusod na ng kanayunan, gaya ng
mga kaaway ng Estado.‖ hiling ng NUJP sa liderato ng
ang pagpa-paimprenta ng mga kaya't kailangang ng Comelec mga nasa kabundukan at nasa
Dagdag pa ni Conde AFP na magbigay ng public
balota na gagamitin sa sa para sa ang pinal na talaan ng mga sitio. Source DOH
nagdudulot ng ―takot at apology sa grupo, kay Conde at sa
2010 automated election sa kandidato dahil yun ang
pagkabahala‖ sa kanyang pamilya iba pang grupo at indibidwal na
bansa. pagbabatayan nila, bago isagawa
ang nasabing OB. Dahil isa sa idinawit sa OB., kahit na wala
Pahayag ni Comelec ang ballot printing.
mga kabilang dito, ang lider- namang malinaw na batayan kung
Chairman Jose Melo, Enero 4 ang Wala rin umanong extra
pesante na si Celso Pojas ay bakit sila kabilang.
INIHANAY ng US State
itinakdang araw na sisimulan ng ballots na iimprenta, at iisang
pinaslang noong nakaraan lamang Sa kabila nito, Department ang Pilipinas sa
NPO ang printing ng ballots dahil balota lamng ang nakalaan sa
taon, at sa kasalukuyan ay marami kinondena naman ng Center for watchlist ng mga bansang mahirap
ito umano ang pinaka-huling bawat isang botanteng
pang indibidwal sa listahan ang Media Freedom and at bigong sugpuin ang malawakan
inaatake o hinaharas ng militar. Responsibility (CMFR) at Center araw ng paghahain ng certificate nagparehistro upang maiwasan krisi ng human trafficking.
Taong 2005 ay for International Law (CIL) ang of candidacy (COC) ng mga nais ang anumang agam-agam o Ito ang nakasaad sa
sinimulan ng bansagan at ipakalat pagsama sa NUJP at kay Conde kumandidato sa darating na hinala na magkakaroon ng taunang Trafficking in Persons
ng AFP sa buong bansa sa sa nasabing listahan ng militar. halalan at sisimulan naman sa dayaan sa magaganap na Report ng US State Department
pamamagitan ng kanilang ―Isinasama ba ang mga katapusn ng buwan ng presidential election. Pagtitiyak na siyang kauna-unahan mula ng
powerpoint presentation na mamamahayag sa mga tinatawag Nobyembre ng kaslukuyang taon. ni Melo. maluklok satungkulin sa President
―Knowing the Enemy,‖ ang grupo ng OB para mabigyan-katwiran Nitong darating na Umaasa ang Comelec Barack Obama.
ng NUJP bilang prenteng ang mga atake laban sa kanila at buwan naman ng Disyembre ng na aabot sa 50 milyon ang mga Sa report na nakarating
komunista. sa kalayaang ginagarantiya ng taon ay deliberasyon na ng merit botante na makikilahok at sa tanggapan ni Secretary of State
Ayon naman sa NUJP Konstitusyon sa kanilang ng mga naturang COC , kaya makikiisa sa 2010 automated Hillary Clinton., Pilipinas ang
isang maselang usapin ang propesyon ? Pahayag ng CMFR. posibleng bago sumapit ang election, na maaari pang tumaas pinagmumulan at pinagdadaluyan
paglista ng organisasyon sa OB buwan ng Enero ay tukoy na nila dahil hindi pa naman tapos ang ng commercial sexual
kung sino-sino ang mga registration ng mga botante. exploitation at forced labor ng
mga bata, kababaihan at
kalalakihan.
mula sa p.2
―Filipinas are also
taon. ani Santiago. trafficked abroad for commercial
kapag 100% ng naipatupad ang Mariing namang sinang- TILA madagdagan nanaman ang Department of Agriculture- sexual exploitation, primarily to
pag-iiyu ng resibo o pagoobliga sa ayunan ng Burteau of Internal problemang kakaharapin ng Bereau of Agricultural Research Hong Kong ,Japan, Malaysia,
lahat sa lahat ng taxi ng mag-isyu Revenue (BIR) ang political wil Department of Agriculture (DA), (DA-BAR) at UP-Natural Science Singapore, South Korea, and
ng resibo . Dahil ng Land and Transportation at ng mga mjagsasaka dito sa Research Institute UP-NSRI. countries in Africa, the Middle
makakapagbayad na ng tamang Franchising and Regulatory Board ating bansa, sa paglutas sa sulirani Napagalaman sa pag- East and Western Europe,‖ ayon
buwis ang mga taxi operators. (LTFRB) sa pagpapatupad nito ng ng mga pananimam partikular sa aaral sa ―Molecular pa sa report.
Bukod pa umano sa mabibigyan 100% ng taxi meter receip ngayon sibuyas ito ay pagkatapos na charaterization of Colletotrichum Dahil dito nagbigay na
ng proteksyon ang mga commuter Hunyo. Pinasalamatan naman ng matuklasan ng mga dalubhasa ang gloeosporioides at Gibberella ng babala ang US sa mga
laban sa mapagsamantalang taxi Malacanang si Suansing sa panibagong peste na umaatake sa moniliformis (antracnose/twister namumuno sa bansa at kung hindi
driver. matatag niitong posisyon sa produksyon nito. disease), nalalayong matukoy ang masasawata ang problemang ito at
Ayon pa kay Santiago pagpapatupad ng nasabing Ayon kina Dr.Ronaldo uri ng peste. Sinasabi nitong ang mananatili sa wathlist ang
umaabot lamang ng P432 bawat programa ng BIR at pamahalaan. T. Alberto ng Central Luzon State anthracnose/twister ay isang uri Pilipinas sa loob ng dalawang
unit ang ibinabayad na buwis ng Ayon naman Kay Sec. University (CLSU) at ng sakit na naghahatid ng taon, ay hindi malayong
mga taxi operators sa gubyerno. Gary Teves ng Department of Dr.Vermando M. Aquino ng pamumuti, oval sunken spot sa mapatawan ng sanction ang bansa
Katumbas lamang ito ng 3% sa Finace, na patuloy ang DOF at University of the Philippines dahon ng sibuyas na nangyayari at dagdag pa ang hindi pagtanggap
P3,600 na idenedeklara nilang BIR sa pagbibigay suporta at National Intitute of Molecular sa maagang pag-ani nito. ng anumang non-humanitarian at
kita kada tatlong buwan unit o pakikipag-ugnayan ng lubusan sa Biology and Biotechnology (UP- Natukoy na labis na trsde related aid.
kasing-halaga ng P40 kada araw LTFRB para sa epektibong NIMBB) ang mga pesteng naapektuhan ng nasabing peste Mabilis naman ang
na imposible umano dahil lagi pagpapatupad ng taxi meter Colletotrichum gloeosporioides at ang lalawigan ng Nueva Ecija ang Naging aksyon dito ng
namang nagtataas ng boundary receipp. Ani pa ng kalihim wala Gibberella moniliformis. may pinakamalaking onion Malacanang, na agad inatasan si
Immigration Commissioner
ang mga operator. ng iba pang mga legal Sa isinagawang producer sa bansa at Pangasinan,
Marcelino Libanan na ayusin ang
Sa ngayon hindi bababa impediment sa 100% pagsusuri at pagaaral nakita ang Nueva Viscaya, Ilocos Sur
programa, trabaho at pagibayuhing
sa P800 ang boundary ng isang pagpapatupad sa programa dalawang uri ng pathogens na hanggang General Santos City.
doblehin ang masinop na
unit ng taxi kaya kumikita ang matapos magpalabas ng final na umaatake sa mga sibuyas sa Inaasahan na rin ito na
pagmamatyag sa mga enntry at
mga operator ng P24,000 kada batas ang Korte Suprema hingil sa ilalim. Ang research ay isinagawa magdudulot ng pagkalugi na
exit points ng Pilipinas upang
buwan, P72,00 quarterly o kontrobersyal na isyu. sa ilalim ng agrikultura at aabot sa 80-100 porsyento ng
hindi malusutan ng human
P288,000 sa loob lamang ng isang pangingisda na suportado ng supply sa merkado.
smugling at illegal recruitment.
4 Sitio BALITA
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
MAHIGPIT ang naging pahayag
kamakailan ng Malacañang sa
ITINUTULAK ng pamahalaan
pamamagitan ni Deputy Presidential
ang mga college student na mag-shift sa
Spokeman Anthony Golez na walang
mga praktikal na kurso para huwag
magaganap na recession sa Pilipinas. Ito
maapektuhan ng global financial crisis.
ay pagkatapos na ihayag ng National
Sa pahayag ni Press Secretary
Statistical Coordination Board (NSCB) na
Cerge Remonde, kung saan ang mga job
papalapit na recession ang bansa bunsod
opening, job hiring ay hindi naman ang
ng naitalang 4.0% economic growth
mga kursong tinapos ng karamihan sa mga
ngayon pa lamng first Quarter ng taon.
estudyante. Kumplikado di umano dahil sa
―Hindi po siguro magkakaroon
mga job mismatch. ―Tama na muna ang
ng recession sa atin, maaga pa lamang na
Liberal Arts, there is stilgreat demand for
diagnosed na ng administrasyon kaya nga
nurses,‖ dagdag pa nito.
po since last year ay nagpa-pump priming
Ayon kay Remonde, sa ngayon
na po tayo,‖ wika ni Golez.
ay mas makakabuting kumuha ng kursong
Maging ang National Economic
may kinalaman sa technology o nursing
and Development Authority (NEDA) ay
dahil ito ang mas demand sa kaslukuyan.
kumbinsidong hindi mangyayari ang
Gaya na lamang ng kaliwa‘t, kanang Jobs
babalang recession ng NSCB.
opportunities sa United Kingdom, Middle
Ayon kay NSCB Secretary-
East at Europe sa kabila ng pagsususpinde
General Romulo Virola, di-hamak na
nang pagkuha ng nurses sa Estados
napakaliit ng nasabing growth rate,
Unidos.
kumpara sa forecast ng gubyerno na 4%
Buong pagmamalaki ni Remonde
gross domestic product sa parehong
puspusan ang ginagawang solusyon ng
panahon. Ang dahilan umano ng pagbaba
pamahalaan sa job mismatch kung saan
ng growth rate ay ang paghina ng negosyo
may mga ipinapatupad na programa ang
sa manufacturing at trade.
Department of Labor and Employment
Sa senado naman ay naniniwala
gayundin ang Overseas Workers Welfare
si Sen. Mar Roxas, Chairman ng Senate
Administration.
Committee on Trade and Commerce na
Dagdag pa nito, may
maiiwasan pa ang recession sa bansa kung
comprehensive livelihood and emergency
nasa tamang paggastos lamang ng budget
employment program ang pamhalahaan na
ang ang administrasyong Arroyo.
siyang umaagapay at tumutulong sa mga
Mangyayari lamang ang recession kapag
manggagawang nawalan ng trabaho sanhi
umiral ang kurakot at hindi ginamit nang
ng global financial crisis.
tama ng guberyno ang mahigit isang
Bagamat bumaba ang
trilyon budget ngyoong taon.
pangangailangan ng trabaho sa abroad ay
Hindi rin aniya tayo dapat umasa
nangunguna pa rin ang ―nursing‖ sa pinaka
sa ―foreign economy‖ dahil sa global
-popular na kursong kinukuha ng mga
financial crisis kaya' ang tanging aasahan
bagong enrollees sa kolehiyo ngayong
ay ang domestic economy. Nagbabala rin
taon, ayon mismo sa Commission on
si Roxas na hindi nila hahayaang
Higher Education (CHED). Marami pa
makalusot sa senado ang anumang batas na
ring umano ang umaasa na ang kursong ito
isusulong ng pamahalaan ngayon na
ang maghahatid sa kanila ng
HINIHILING ng mga Overseas Filipino naninilbihan bilang domestic helper, magsisilbing tagapagsalba ng deficit sa
kasiguraduhan sa trabaho na may
Workers (OWFs) sa Hong Kong na allowance sa pagkain na nagkakahalaga ng budget.
magandang bukas na hinaharap. Sa kabila
maisama sila sa bagong panukala kaugnay HK$300 o katumbas ng P1,800 at pitong Gaya na lamang ng isinusulong
ng mababa nitong demand o
sa dagdag na pasuweldo sa mga araw na bayad sa bakasyon kada taon. na rationalization ng excize taxes sa
pangangailangan.
manggagawa sa nasabing bansa. Napag-alaman na inoobliga ng sigarilyo at mga alcohol product kung saan
Sa talaan ay nasa 422,978 bilang
Pahayag ni Dolores Balladares, Immigration Department ng Hong Kong tintayang makakakolekta ng halagang P19
na ang mga nakapag-enroll ng kursong
Chairperson ng United Filipinos (Unifil) sa ang mga employer na dapat ay may sapat bilyon hanggang P21bilyon taun-taon; ang
―Nursing‖, pumapangalawa rito ang
Hong Kong, inerokomenda ng Labor ng kakayanan sa pampinansiyang pinag- Simplified Net Income Taxation System,
― H ot e l a n d Re st a ur a n t
Advisory Board na huwag isama ang mga kakakitaan bago mag-empleyo ng mga P5 bilyon at ang rationalization ng fiscal
Management‖ (HRM) na may 123,523
domestic workers sa panukalang Statutory kasambahay at dapat umano na ang sahod incentives na ianasahang makakapagbigay
enrollees, pangatlo ang ―Elementary
Minimum Wage (SMW). Bunsod ng ng isang amo ay kumikita ng hindi bababa ng mula P5 bilyon hanggang P10 bilyon
Education‖ na may 95,725 enrollees at
rekomendasyon ng Labor Department ng sa HK$15,000 o katumbas ang higit pa sa kita ng gubyerno.
nasa ikaapat naman ang kursong
Hong Kong ay dahil mahirap umanong P90,000 kada buwan bago magkaroon ng Ito ang ilan lamang sa nakikitang
―Computer Science‖ na may 95,134
ikalkula ang sahod ng mga dayuhang isang standard employment contract. ipang-tatapal sa P250 milyong halaga ng
enrollees.
domestic worker gawa ng kanilang Gayunpaman pilit pa ring budget deficit ng bansa.
kondisyon sa trabaho. iginigiit ng grupong Unifil sa pangunguna
Sa kasalukuyan ay tinatayang ni Balladares na dapat ay mapabilang ang
umabot na sa bilang na 120,000 ang mga mga foreign domestic worker sa SMW
OFWs na nagtatrabaho sa Hong Kong at upang makaagapay sa economic crisis.
DI pan direktang inihahayag ay putok na
karamihan sa mga ito ay domestic worker. Naging katuwang ng Unifil sa kanilang HINDI nagtagumpay at palpak
sa ilang mamamahayag ang pagbabalak na
At ang sahod ng mga domestic worker sa paninindigan sa diplomatic post sa Hong nanaman ang Economic Resiliency Plan
gustong tumakbo bilang Senador ngayong
Hong Kong ay nakadepende sa kanilang Kong ang mga miyembro ng Asia Migrant na inilalatag ni Pangulong Arroyo na
2010 National election Bayan Muna Party-
amo at hindi ito dapat bumaba sa kota na Coordinating Body. magbibigay solusyon sa tumitinding krisis
list Rep. Satur Ocampo, Anak Bayan Party
US$470 o katumbas ng P22,000 kada Nitong darating na buwan ng sa empleyo ng bansa.
-list Rep. Riza Hontiveros-Baraquel. At
buwan. hulyo ang inaasahang ilalabas ng gubyerno Ito ang pahayag ni Paul Quintos,
Bayan Muna Party-list Rep. Teddy Casino.
Bukod dito ay nararapat na ng Hong Kong ang SMW proposal sa direktor ng Ecumenical Institute for Labor
Mga kilang Kongresista at aktibista bago
magkaroon rin daw umano ng isang araw legislative council. Education and Research (Eiler), hindi
pa man.
na day-off sa loob ng isang linggo ang mga natugunan ng plano ng Malakanyang ang
Tanggap at lusot naman sa
batayang mga suliranin ng pang-
panlasa ng mga incubent senators ang pag-
ekonomiyang sistema sa bansa na
akyat sa national level ng mga aktibistang
nagdudulot sa matinding dependensiya sa
Kongrsista, lalo na ang mga naghahangd
dayuhang mga ekonomiya lalo ng US.
ng posisyon sa Senado ngayong 2010 MAAGANG biyaya para sa mga kawani Ayon kay Presidential Deputy
―Istruktural, kroniko at
elections. Walang mali dito para kina ng gubyerno ang knilang matatanggap ito Spokeperson Reli Fajardo, partikular na
pangmatagalan na ang problema ng
Senate minority floor leader Aquilino ay pagkatapos na maipasa at malagdaan ni mabebenipesyuhan ng wage increase ay
kawalan ng empleyo sa bansa,bago pa
'Nene' Pimentel Jr., at Sen. Francis 'Chiz' Pangulong Arroyo ang Salary ang mga guro, sundalo, nars at doctor sa
tinamaan ng krisis pampinansiya ang US,‖
Escudero III kuing pupuntiryahin ng mga Standardization Law (SSL) sa kabuuang government hospital. Aniya layunin ng
ani Quintos.
aktibistang Kongresista ang Senate seat P18.4 billion para sa mga empleyado ng pamahalaan sa pagpapatupad nito ay para
Kamakailan ay iananunsiyo ng
ngayon 2010. national government, goverment-owned maging conpetetive ang sahod ng mga
Malakanyang ang Economis Resiliency
Nagbigay pa nga ng payo si and controlled corporation at government nasa guubyerno at hindi na kailangan pang
Pimentel sa mga botante na subukan financial institutions. ilipat sa private companies na nag-aalok ng Plan kaalinsabay nito ang jobs summit.
naman ang serbisyo ng mga progresibong Nakasaad sa Exewcutive order mas mataas na sahod at may mas Layunin umano ng plano ang pagsisiguro
leader dahil anila mas marami pa nga sa 811 na nilagdaan ni Arroyo ay magandang prebelihiyo. sa growth, paglikha ng malawakan
mga ito ang kuwalipikado na maging manggagaling sa 2009 General Kaya naman ang iba pang mga trabaho, pagbigay ng ayuda sa
Senador, kumpara sa mga manok ng Appropriation Act at savings ng iba't ibang prebelihiyo sa ilalim ng bagong programa bulnerableng mga sektor, pagsisiguro sa
partido. ahensiya, bureau at tanggapan ng national ay maituturing na bilang Standard mababa at estable. Isa sa mga nakapaloob
―Mas marami pa nga diyan ang government. Allowances and Benefit na kinabibilangan sa plano dito ay ang bilyong halaga na
kwlipikado keysa du'n sa gustong Gawa ng sinasabing SSL, ay Personal Equity and Retirement Account inilaan ng pamahalaan sa stimulus fund na
patakbuhing Senador ng mga partido,‖ ani magkakaron ng wage increase ang mga PERA, year-end bonus at cash gift, naglalayong ayudahan umano ang
Pimentel. kawani ng gubyerno na kanilang Specific Purpose Allowance ang benefits ekonomiya.
Payo naman ni Escudero hindi makukuha sa loob ng apat na taon o (Representation and Transportation ―Kahit nga ang labor export
dapat inihihiwalay papalayo ang mga lider staggered basis depende ito sa sahod ng Allowance RATA, subsistence allowance policy ay manipestasyon ng pagkaatrasado
ng militanteng grupo dapat nga sa kanila mabibiyayaang mga kawani. Pati ang mga hazard pay} at incentives (loyalty ng ekonomiya,‖ paliwang ni Quintos.
ay hinahanig na sumali sa demokratikong civil servant ay magiging mataas na rin anniversary bonus, productivity
pamamaraan ng pakikipaglaban. ang minimum wage na makakalap. enchancement incentive). ….. sundan sa p.15
BALITA Sitio 5
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
mula sa p.1 mula sa p.1 terorismo laban sa medya ang
RORB. At sa kasagsagan na
dapat ay matapang, mapangahas
at pinakamasinsin ang medya
Para naman kay ang pagbebenta ng lupain batay
Representatives? ang dapat at hindi dapat ilabas
ang takot sa right of reply claims
Akbayan Rep. Risa Hontiveros- sa halaga nito sa merkado.
Sinasabing ang Senate ng isang medya, isa itong porma
ay magreresulta sa chilling effect
Baraquel, isa sa nagsusulong ng
bill No. 3306 ay inisponsoran ng panggigipit, prior to restraint.
sa hanay ng mga editor at news
ekstensiyon ng CARP dapat ng KATOTOHANAN SA
mismo nina Senador Aquilino Ipinagbabawal sa ilalim ng
manager.
ibalik ang compulsory LIKKOD NG CARP AT
Pimentel Jr, Ramon Revilla Jr, at Konstitusyon ang prior to
Ibig lamang sabihin
acquisition scheme sa ilalim ng PAGBASURA SA GARB
Francis ―Chiz‖ Escudero, bilang restraint at anumang uri ng batas
nito higit na maaapektuhan ang
CARP. Sinubukan itong
subtitute bill sa SB 1178. na sumusupil sa malayang
awtonomiya ng maliit na entidad
tanggalin ng mga kongresista Napakalaking kasi-
Bersyon naman nito sa Kamara pamamahayag.
ng medya lalo na sa mga
noong Disyembre 2008, nungalingan ang ipinagmamalaki
ang House Bill 3306 na Vague, malabo o
komunidad mapipilitan silang
pagkatapos talakayin ang ng Department of Agarian
pinagsamang House Bill 162 at walang katiyakan ang
sumunod kung ano ang gusto ng
panukalang batas. reform (DAR) na sa
1001, nina Representatives Juan probisyong isinasaad ng RORB,
RORB na ilabas, mistulang
Pero ayon kay Mariano pamamagitan ng CARP ay
Edgardo Angara at Monico may karapatang tumugon ang
maging sunud-sunuran na
balewala ito dahil hindi naman maipapamahagi na sa mga
Puentevella. sinumang indibidwal 'direkta o
lamang sila para lang maiwasan
gumagana ang compulsory magsasaka ang 80% ng mga
Bumoto ang lahat ng di-direkta' na ―inaakusahang
ang pagmumulta, pagkakulong at
acquisition scheme na may 7% lupaing agrikultural. Ang
21 senador nang pabor sa SB gagawa, may intensiyong
ang pinakamasaklap ay mauwi
lamang na accomplishment sa malawak na mayorya ng mga
2150 na inihain ni Sen. Aquilino gumawa o nakagawa ng
ito sa pagkasara.
nakalipas na 20 taon. Gaya na magsasaka ay nanatiling wala o
Pimentel, Jr. Samantala, sa krimen‖, gayundin ang mga
Daan-daang mamahayag
lamang umano ng pamamahagi kulang sa lupang masasaka at
Kamara, inihain ni Negros Rep. nakatanggap ng kritisismo sa
ang pumirma sa unified
sa Hacienda Luisita sa Tarlac, biktima ng pagsasamantalang
Monico Puentevella ang House pamamagitan ng pasaring,
statement na may panawagan
Hacienda Looc sa Batangas, at pyudal at mala-pyudal.
Bill 3306, bersiyon nito ng suhestiyon o tsismis (innuendo,
kina Pimentel at Puentevella na
Hacienda San Antonio at Santa Wala talaganng interes
RORB. Nakapasa na sa suggestion, or rumor) para sa
bawiin ang sponsorship ng
Isabel sa Isabela, na hanggang ang gobyerno noon pa man na
ikalawang pagbasa ang HB anumang maling pag-uugali
RORB. Dismayado at halos di
ngayon ay nasa ilalim pa rin ito isulong ang tunay na reporma sa
3306. Kamakailan, inihayag ni ―(lapse in bahavior‖ sa publiko o
makapaniwala ang hanay ng mga
ng matagalan at mahahabang agraryo gaya na lamang ng
House Speaker Prospero pribadong buhay).‖
mamahayag na ang isang dating
litigasyon sa korte. isunusulong ng mga magsasaka
Nograles na wala siyang ―Hindi malinaw ang
taga-medya at presidente pa ng
Binibigyang-linaw pa na Genuine Agrarian Reform
magagawa kundi ipasa ang HB mga elemento nito sino ang
Negros Press Club (Puentevella)
ni Mariano na halos karamihan Bill (GARB) o HB 3059 na
3306. manghuhusga kung ano ang at tagapagtanggol ng kalayaang
sa ipinamamahaging mga lupa sa tinitignang alternatibo ng Carper.
'innuendo, suggestion or rumor'
ilalim ng CARP ay sa Sapilitang hinahadlangan ito ng sibil (Pimentel) ang maghahatid
o 'lapses in behavior'?‖ ani
pamamagitan Voluntary Offer to rehimeng Arroyo kasabwat ng ANO ANG RIGHT OF sa wakas ng kalayaan ng
Colinares.
Sell (VOS), na ginagawa lamang mga Panginoong may lupang REPLY BILL (RORB) pamamahayag dito sa ating

gatasan ng mga may-ari ng lupa naghahari sa kongreso. Ni: MMS bansa.
Sa original na bersiyon, ANG PANUKALA Pagkatapos na
binibigyan nito ng karapatan ang AY WALANG SAYSAY mairehistro ng mga taga-medya

mula sa p.2 mga tao o grupo na sumagot sa ang kanilang pagtutol sa
Bago pa man isulong ng mga
balitang isiniwalat ng media na ipinasang batas ay agad namang
mambabatas ang batas sa
pinupuna sila o pinatatamaan o binawi ng mga senador ang
naman sa Philippine School of ahensiya ang wastong kalinisan pagtugon ay matagal ng
pinagtsi-tsismisan. kanilang suporta sa RORB.
Business and Arts, San Beda na at sisiguraduhing handa sa mga kinikilala ng mga pahayagan ang
Ang panukala ay Nangako naman si Nograles na
may pinakamataas 20% at sakuna ang mga eskwelahan, lalo tugon ng mga indibidwal.
represibo - kapag naisa-batas ipagpapaliban niya ang botohan
University of Santo Tomas na na't papalapit na ang tag-ulan. Pundamental na batas ng
ito, inoobliga ang bawat sa plenaryo sa RORB hangga't
may 7hanggang 8.54%. Kaya lang tila yata pamamahayag (code of ethic)
pahayagan na mai-publish ang hindi napapaupo sa isang
M a g i n g a n g nalimutan nitong CHED at ng ang pagkuha sa dalawang
tugon ng sinsabing ―aggrieved dayalogo ang mga
pinakamalalaking HEI sa Cebu gubyerno. Na mas mapanganib nagtutungaling panig sa istorya,
person‖. Tatlong araw ang mamamahayag na tumututol
City, ang Cebu Doctor's na virus at mas malaking sakuna sa ganitong proseso ay agad
ibinigay ng senado, habang isang dito.
University at Northeastern Cebu itong walang humpay na nang natutugunan ang karapatan
araw naman sa kongreso upang Sa panukalang
Colleges, ay nagtaas din ng pagsulpot at pagtaas ng sa pagtugon.
ilathala ang bawat tugon. pagbabago ni Puentevella, inalis
matrikula nang 5 hanggang 6% miscellenous fees. Kung may mga
Pinapanukala ng Senate ang mga katagang innuendo,
na porsiyento, Tila imahinasyon ― A y o n s a pangyayari at pagkakataon na
Bill 2150 o RORB na gawing suggestion, or rumors gayundin
lamang ang pahayag ni CHED 7 pangkalahatang Kalihim ng hindi nakapagpapalabas ng
mandatoryo ang paglathala o ang pag-oobliga sa mga medya
Eduction Supervisor Dante League of Filipino Student o kabilang panig yun ay dahil
pagbrodkast ng medya sa reply o na ilabas ang tugon sa parehong
Cabunillas na ito ang unang LFS. Ang nabantayan lang tumatanging magbigay ng panig
tugon ng sinumang naagrabyado espasyo, kundi ilalabas lamang
pagkakataon na hindi magtataas naman ng CHED ay ang pagtaas ang kabila o kaya'y hindi talaga
ng matrikula ngayong pasukan ng Tuition, hindi ang patuloy na sa kanilang inilabas na mga mahagilap upang kapanayamin. ito sa mga espasyong nakalaan
ang lahat ng kolehiyo at paniningil ng miscellenous fees.‖ balita o komento sa dyaryo, TV, Ayon mismo kay para sa mga tugon. Sa radyo at
unibersidad sa rehiyon ng Central Nakakabahala ang datos na radyo, o internet. May mabibigat Hernan Basbano, presidente ng TV naman ilalabas lamang ito sa
Visayas. inilabas ng Department of na parusa — multa, Kapisanan ng mga Brodkaster sa parehong programa.
Ayon kay Kabataan Education (DepEd) noong 2008, pagkakakulong, hanggang sa Pilipinas (KBP), na mahigit Binabaan din ang multa
Rep. Raymond Palatino. Hindi na aabot lamang sa 66 sa bawat pagsasara — para sa mga entidad kumulang 800 reklamo ang sa pagkakasala. Habang inalis
dapat ipinagmamalaki ng CHED 100 estudyante ang nakakatapos ng medya na hindi tutupad. kanilang natatangap sa bawat naman ang parusang
ang hindi pagtataas ng matrikula. ng elementarya. Sa 66, 58 Sa ganitong senaryo taon ngunit wala pang istasyon pagkakulong at pagpapasara sa
Dahil kung pag-aaralan ng maige lamang dito ang nakakapag- itinutulak RORB kung ano ang entidad ng medya pero pinanatili
ng TV o radyo na tumangging
ang datos, lalong dumoble ang enrol ng hayskul. 43 rito ang dapat lamang na ilabas na balita. ang parusang pagsuspindi sa
ibrodkast ang tugon ng umano'y
taas ng singil sa matrikula sa nakakapagtapos ng hayskul, at 23 publikasyon o programa.
naagrabiyado. Kaya dito pa
ilalim ng gubernong Arroyo. naman ang nakakapasok sa PANUKALANG PUMUKOL Para sa mga
lamang ay nagpapatunay na
Taong 2001-2002, nasa kolehiyo. Sa bawat 100, aabot sa SA KALAYAAN NG mamamahayag bale wala ang
hindi na talaga kailangan pang
P230.79 kada yunit ang average 14 kabataan lamang ang mapalad PAMAMAHAYAG pagpapalit anyo ng nilalaman ng
isulong ang RORB.
ng tuition fee sa buong bansa, na makakapagtapos ng kolehiyo. RORB, tila paghuhugas kamay
Nariyan din ang batas
nitong 2008-09 ay tumaas ito ng Dagdag pa rito na sa pag-aaral ng Ang panukala ay labag sa lamang ito ng mga mambabatas
ng libelo, legal na rekurso ng
halos 90%, at ngayo'y nasa Kabatan, lumalabas na gumastos konstitusyon – Malinaw na na sa pag-aakalang ganun kadali
mga indibidwal na may
P437.10 ang itinaas nito. Noong ang isang estudyante ng halagang sinasagasaan nito ang Article III, ito matatanggap ng mga medya
pakiramdam na inaagrabiyado
nakaraang taon umabot ng P15,000 hanggang P20,000 Section 4 ng 1987 Constitution, na maipasa sa kongreso.
sila ng mga medya.
P855.20 kada yunit ang average bawat semestre kahit na sa "No law shall be passed Maging si Arroyo ay
Para sa mga
ng matrikula sa NCR, mas pampublikong elementarya o abridging the freedom of speech, tila nakahanap ng
mamamahayag sapat na ang
mataas ito kumpara noong 2001 hayskul lamang. of expression, or of the press, or pagpapapabango sa mga
nakatayong mga mekanismo ng
na umabot sa P439.59 average ng Nararapat lamang na the right of the people peacebly mamamahayag, ito ay
pagbabantay sa sarili (self-
matrikula. ituloy na ni Platino pagiendorso to assemble and petition the pagkatapos na magpahayag ang
regulation) ng medya . Nariyan
nang House Bill No.2440 na government for redress of malakanyang na maari daw
pa ang Philippine Press Councils
ANG TUNAY NA VIRUS pinamagatang An Act Imposing a grievances." nilang i-veto ang RORB kung
kung saan maaaring
Inilunsad ng CHED ang Three Year Moratorium on Ayon kay Atty. Neri sakaling makakasagka ito sa
pagsumbungan o pagsampahan
programang ―Balik Aral, Balik Tuition and Other Fee Increases Colinares, pangkalahatang malayang pamamahayag.
ng reklamo laban sa mga
Estudyante‖ para bigyan ng on All Educational Intitutions‖ kalihim ng National Union of Panawagan naman ng
dyaryong miyembro ng
malaking pansin ang isyu ng AH! na isinumite sa Kamara ni Bayan People's Lawyers (NUPL), dahil National Union of Journalist of
Philippine Press Institute (PPI),
N! Virus. Dito ituturo ng Muna Rep. Teddy Casino. idinidikta ng RORB kung ano the Philippines, na pagbasura at
nariyan din ang (KBP) na may
hindi pag-aamyenda ang
kapangyarihan mag-utos sa
kailangan, dapat ibasura ang
sinumang miyembro nitong
sumabog ito ay masyadong RORB na nananatiling mapang-
medya na ibrodkast ang tugon ng
mapanganib. abuso at mapaniil. Nananawagan
NADISKUBRE ng ng isang taas na 15,000-foot at may lawak Dagdag pa ni sinumang may pakiramdam na din sila hindi lang sa lahat ng
grupo ng mga international ng base nito na 30 miles ayon kay Djajadihardja, ang sila ay agrabiyado. mga mamamahayag, kundi
scientist na nagsasagawa ng pag Yusuf Surachman Djajadiharja,
pagkakatuklas ay hindi maging sa sambayanang
-aaral sa karagatan para pag- isang marine geologist ng Agency sinasadya. Nadiskubre ng IBASURA AT HINDI Pilipino. Labanan ang
aralan ang nature ng tsunamis for Assessment ang Application international team ng mga ANG PAG-AMYENDA. Panukalang Batas na sumusupil
nang madiskubre nila ang Technology, na nasa ilalim ng scientist ang bulkan 205 milya sa malayang pamamahayag at
malaking underwater volcano sa ahensiya ng gubyerno ng India. sa west ng Sumatra island Sang-ayon ang maraming grupo pumapatay sa karapatan ng
kargatan ng west coast sa Hindi pa malinaw kung habang isinasagawa ng mga ito ng mamamahayag sa pahayag ni mayorya na malaman ang
Indonesia. ang bulkan ay aktibo, ngunit ang survey sa Indian Ocean Jesica Soho ng GMA NEWS ang katotohanan, patas at balanseng
Sinasabing ang babala nila kung sakaling floor kamakain. Public Affairs na isang porma ng balita.
underwater Volcano ay may
6 Sitio OPINION
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
EDITORYAL
―Since you were precious in my sight you have been honored.
And I have loved you.”
Labis na naghihirap ang Employment Administration) 465,366
sambayanang Pilipino sa kasalukuyan na mga domestic helper ang naipadala
dulot ng krisis at ang higit na ng bansa mula 2001 hanggang noong
nakakaranas nito ay ang mga nakaraang 2007. Halos karamihan dito
kababaihan. Walang habas na bilang ng ay napunta sa mga bansa ng Gitnang
mga babaing dinadahas araw-araw sa Silangan kung saan talamak dito ang
kani-kanilang mga tahanan, sa kani- balitang pang-aabuso sa mga
kanilang trabaho at sa kani-kanilang kababaihan.
karelasyon. Ang halos karamihan dito Ayon sa POEA nangunguna
ay mga batang babae o nasa menor na ang DH sa pinakamaraming OFW
edad. noong 2007. pangalawa lamang ang
Babae, bata at sariwa mas mga production workers, caregiver at
masarap at mas malinamnam kapag service workers habang mga nurse
sinamahan mo pa ng droga pampagana lamang ang itinuturing ng propesyunal.
bago isagawa ang maka-mundong Kung kaya hindi talaga
pagnanasa o pakikipag-sex ito ang maitatangi ni Pangulong Arroyo na sa
putahe na inilalarawan ng lipunan kanyang pamumumno ang may
MATATANDAANG nang ―coping mechanism‖ at ―remedial
nating tali sa pyudal na sistema. Na pinakamataas na bilang ng Kababaihang
bumulaga ang krisis pampinansiyal sa measures‖ sa ksagsagan ng
kung saan pinaghaharian ng patriyakal Filipina, na DH ang inilalako sa ibang
Amerika at kumalat na sa ibang parte pandaigdigan krisis pampinansiya.
ng mundo. Ay kabila nito imbis na Mekanismo ng panukalang ito ang ng lipunan. bansa bilang murang lakas paggawa na
mabahala si Pangulong Arroyo ay forced leave, compressed work-week, Mula ng magkaroon hanggang nakakaranas ng grabeng pang-aapi at
nagawa pa nitong magbitaw nang relyebo ng mga manggagawa, broken- sa mapaalis ang base militar ng mga diskriminasyon. Mangilan-ngilan dito
salitang hindi raw masyadong apektado time schedule, o pagbabawas ng oras ng sundalong kano at sa kasalukuyan ay ay maituturing na propesyunal at highly
ang Pilipinas dahil malakas daw ang trabaho sa paggawa. mapalitan ito ng Visiting Forces skilled.
pundasyon ng ating ekonomiya. Sa datos ng DOLE, maliban sa Agreement (VFA) ay may balita ng
“Fundamentals are strong‖ 3,368 manggagawa natanggal sa trabaho panggagahasa. Ayon sa ulat ng Gabriela DIKRIMINASYON SA BANSA
yan ay dahil magaling daw siyang ay mayroong 5,065 apektado nang noong panahon ng base militar dito sa Maging sa sariling bansa ay di
ekonomista. pagpapatupad ng flexible work bansa ay mayroong 3,000 biktima ng rin pahuhuli sa isyu ng mga
Nagawa pa nitong magyabang arrangement ng mga kumpanya sa
seksuwal na karahasan. Ngunit ni isa manggagawang babae na nakakaranas
sa kabila ng kaliwa't, kanang Gitnang Luzon. Malaking bilang sa mga
rito ay walang umabot man lang sa ng diskriminasyon. Batay naman sa pag-
garapalang kurakutan sa kanyang pagawaang ito ay manggagaling sa
korte. aaral ng Ecunumical Institute for Labor,
administrasyon. Subic Bay Free Port sa Zambales. Clark
Tulad na lamang ng nangyari Education and Research, sa sampung
Hindi na mapagsinungalingan Free Port sa Pampangga at Luisita
kay Nicole na nas bansa na ngayon ng manggagawa na natatangal sa trabaho,
at maitago ng gubyernong Arroyo ang Industrial Park (LIP) sa Tarlac.
gumahasa sa kanya at doon na pito dito ay pawang mga kababaihan.
bumabanderang tantos ng malawakan Sa parte naman ng Makati
naninirahan, inabandona na ng Naiulat kamakailan na higit na
tangalan sa trabaho tinatayang aabot sa Business Club, isang option ang
300,000 manggagawa na ang pagbabawas ng sahod ng mga gubyernong Arroyo, hanggang tinamaan ng krisis sa malawakan
matatangal at mawawalan ng trabaho manggagawa upang maiwasan ang mapalaya na lamang ang rapist nitong si tanggalan sa trabaho, pagpapaigsi ng
nito lamang unang anim na buwan ng tanggalan. Ngunit sa ganitong senaryo Lance Cpl.Daniel Smith. At inakusahan oras ng paggawa at sapilitang
2009. Batay naman sa lalo lamang masasadlak sa abang pa ng hustiya na wala naman daw pagbabakasyon o ―forced vacation
komprehensibong pag-aaral ng Ibon kalagayan ang mga manggagawa. Sa talagang rape scenario na nangyari leave‖ na isinagawa sa export
Foundation ay aabot sa 5 milyong sahod pa lamang nitong wala pa sa kundi isnag ―romantic spontaneous‖ processing zones pitumpu't lima(75)
Pilipino ang mawawalan ng trabaho kalahati ng daily cost of living ng kani- lamang. hanggang walumpu (80) dito ay halos
bago matapos ang taon kung saan kanilang rehiyon. Maging sa panahon ng mga kababaihan.
madaragdagan ang dating 4.5 jobless Rehistro lamang ito ng makabagong teknolohiya (cyber sex) ay Habang lumalala ang tanggalan
noong 2008. pagkakaulit na naganap na
laganap na rin ang pang-aabuso sa mga at dislokasyon, lalo namang gumagrabe
Bukod pa dito ang 6.6 milyon reorganisayon at downsizing noong
kababaihan, gaya na lamang ng ang hirap at diskriminasyon na
na may trabaho ang naghahanap pa rin dekada 90. Isa rin itong kondisyon ng
pinakamainit na isyu sa kaslukuyan ang nararanasan ng mga kababaihang
ng panibagong trabaho. Kung tutuusin globalisasyon,bilang insentibo sa mga
Kristina Halili scandal. Ang hindi manggagawa. Sa isinagawang
dadaigin nito ang rekord ng malawakan dayuhang mamumuhunan, ang
Maawat at makontrol na child konsultasyon ng Gabriela sa mga
tanggalan sa trabaho noong Abril 2005 pagkakaroon ng mababang halaga ng
pornography. Walang pakundangan na manggagawang biktima ng tanggalan sa
na umabot sa bilang na 4.8 milyong lakas paggawa sa mahihirap na bansa. Sa
pingakakakitaan para sa makamundong Cavite export processing zone ay napag-
pilipino at habang ang 8.4 milyon iskemang ito inalis ng mga kumpanya
naman ay naghahanap pa ng trabaho. ang mga regular nilang manggagawa at pangangailangan ng mga ganid sa alaman na may mga kumpanya na
Lahat halos ng rehiyon sa pinapalitan ng mga kontraktwal o laman. nagpapatupad ng ―virginity tes.t‖
bansa nagaganap ang malawakang seasonal/na manggagawa, o di kaya ay Kailangan munang makapasa
tanggalan ng mga manggagawa. Sa pumapasok sa subcontracting para WALANG HABAS NA sa kwalipikasyong ―must be a virtgin‖
mga datos na naiiulat ang Gitnang maabot ang nalugi o di naabot na kita. PAGLALAKO SA KABABAIHANG bago tanggapin ang mga babaeng
Luzon at Timog Katalugan ang may Ngunit ganon pa rin ang FILIPINA BILANG DH aplikante. Dahil sa hirap ng buhay at sa
pinakamalaking kaso ng tanggalan. kinababagsakan ng mga manggagawa PABIRO mang pagkakasabi hirap na maghanap ng mapapasukan
Samantala, marami rin natanggal at buhat sa pagsasanay , karamihan dito'y - nang mga katagang alipin, malanding trabaho, kung kaya't kailangan nilang
matatangal pa sa trabaho sa Baguio, sa land-based at sea-based din ang tungo
kasambahay, walang silbing nurse at sumunod at sumailalim sa iskemang
Cebu, at Davao. OFW. Pagpapatunay lamang na
ang pinaka-bago ay ang mail – order ―discriminating‖ at ―astringent‖
Maging ang ilang kilalang nakasandig pa rin ang pamahalaan sa
bride. Ay napakasakit parin na requirement.
ekonomista ay kumbinsido na ang lahat business process outsourcing (BPO).
mapakingan. Gaya na lamang ng Nakakaalarma na dahil sa hirap
ng krisis na ito ay bunsod ng Kahit na nilulugmok tayo ng
panunudyo kamakailan ng artistang ng buhay ay napipilitang pumasok sa
tumitinding resesyon sa estados unidos humahagupit na pandaigdigan krisis
Amerikano, na si Alec Baldwin na mga odd jobs tulad ng pagbebenta ng
na tumama pa unang kwatro pa lang ng nagiilusyon pa rin itong gubyernong
kukuha na lamang daw siya umano ng laman o katawan sa iskema ng
2007 at naapektuhan nito ng husto ang Arroyo, na maghahatid ng pag-unlad sa
mga bansang tulad ng Pilipinas na ating bansa ang pagpapalakas ng eksport Filipina na mail-order bride dahil sa prostitusyong ―palit-bigas‖ at ―palit-
patuloy na nakasandal sa EU para sa (kasama na ang ―pagbebenta‖ ng ating kanyang edad. upa.‖
dayuhang pamumuhunan at destinasyon mga manggagawa) at dayuhang Ilang buwang nakalipas bago Habang nasa ganitong senaryo
ng mga produkto't, sebisyong pang- pamumuhunan (partikular ang ang birong ito ni Baldwin ng tinawag ng ng pagtrato sa kalagayan ng
eskport. tinaguriang sunrise industries isang Tsinong kolumnista na ―bansa ng magagawang babae at patuloy sa
Sa katunayan umabot na sa BPO).Kaya patuloy pa rin si Macapagl- mga alipin‖ ang Pilipinas, habang pagdausdos ng malawakan tanggalan sa
4,000 OFWs ang nawalan ng trabaho Arroyo sa pakikipag-usap, o pakikipag- kinuwestiyon naman ni Teri Hatcher, sa trabaho ay mananatiling api pa rin ang
noong nakaraang taon at ang karamihan negosasyon sa iba't ibang lider ng bansa, isang programa sa telebisyon ang pagtinghin sa mga kababaihan sa
sa mga ito ay galing ng Taiwan, gaya ng sa punong ministro ng Bahrain. kakayahan ng mga Pilipinong doktor. at kabuhayang sosyal sa ating komunidad.
Australia, at Czech Republic. Habang Nakakapanlumong isipin na
pang-iinsulto ng isang British show sa At habang walang konkretong
tinatayang 30,000 migranteng Pilipino ang isang lider nang bansa na may
mgta kasambahay na Pilipina bilang sex batas na magpoproteksyon sa tiwala at
na ang nahagip ng malawakan karakter na magaling na ekonomista at
Object. karapatan ng mga kababaihan at bata
tanggalan sa US.500,000 migranteng pingangalandakan sa harap ng buong
Ito ang imahe ng Pilipinas, lalo la b a n s a ma ka m und o n g
Pilipino na nawawalan ng trabaho at mundo ang katagang“Fundamentals
na sa kasalukuyan at masasabing pangangailangan ng mga ganid sa
maoobliga ng bumalik ng bansa. (Ibon are strong” ay wala pa ring malinaw at
bunsod ito ng walang tigil na laman. Hindi lang isang tulad ni Hayden
Databank). kongkretong hakbang para
pangangalakal ng kababaihang migrante Kho, Smith at Jones ang buhong sa
Noong Enero 30, naglabas masolusyunan ang krisis na kinakaharap
ang Department of Labor and ng ating bansa at Bilang ng pamilyang para gawing kasambahay sa ibang bansa isyung ito kundi tayong lahat na
Employment (DOLE) ng isang advisory Pilipino na itinuturing na mahirap, sa ng mga dayuhan. hinahayaan ang pamboboso sa kapwa,
hingil sa flexible work arrangement na kasalukuyan 13.9 milyon. Batay sa estadistlka ng ng sa lalaki man o sa babae. MMS
ipatutupad sa mga kumpanya bilang POEA (Philippine Overseas
OPINION Sitio 7
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
SPECIAL REPORT
Ni: Michael “Mitch” Santos
CHA-CHA: The Last Resort
GAANO KAHALAGA ANG CHA-CHA SA KASALULUKUYANG ADMINISTRASYON

SA kasagsagan ng krisis sa ekonomiya at ng pulitika sa ilalim ng administrasyon ni Pangulong
Arroyo, ay nagresulta ito ng matinding galit sa mga mamamayan at kawalan ng tiwala at pag-asa sa
mga nasa pamahalaan lalo na sa mandato ni Arroyo, Cha-Cha ang nakikita nitong huling taga-
pagsalba (The last resort) para sa humihina niyang kapangyarihan at ito rin ang makakapag-panitili
sa kanyang posisyon at maging nang kanyang mga kaalyado o kroni.
The seventh “sign” Jesus according to the Gospel of John: Hunyo 2007 isang panukalang No-El ang inihahain at pagpapaliban ng eleksyon, trasisyon na rin di
The Miraculous Catch of Fish umano ito ng sistema ng gubyerno mula presidensyal tungo sa parlamentaryo. Nangangahulugan na
We read in John 21:1-14 ang layunin ay pagpapahaba lamang ng termino ng mga pulitikong nagsusulong nito ang pagbuhay
sa Cha-Cha.
Afterward Jesus appeared again The other disciples followed in Naging masigasig ang kampanya dito ng mga lokal na opisyal na kaalyado ng
to his disciples, by the Sea of the boat, towing the net full of administrasyon para gawin katanggap-tanggap sa mamamayan ang mga panukala at pagtutulak sa
Tiberias. It happened this fish, for they were not far from Cha-Cha. Naglikom ng mahigit limang milyong pirma ang mga opisyales tungo sa isang ―people's
way.... the shore, about the hundred initiative‖ at nagbuo si Arroyo ng bagong komisyon trabaho nito na ikampanya ang mga reporma
yards. When they landed, they sa Saligang Batas. Binubuo iyon ng mahigit 15 kasaping nanggaling sa naunang Consultative
Early in the morning Jesus saw a fire of burning coals there Commission at tinatayang umabot sa P5 milyon ang inilaang badyet para sa Advocasy Commission
stood on the shore, but the with fish on it, and some bread. na ito.
disciples did not realize that it
Bukod sa pampulitikang interes ng gubyernong Arroyo,ay target rin nitong alisin ang mga
was Jesus. Jesus Said to them, “Bring some
balakid sa pagpasok ng dayuhang karapatang sibil at demokratiko o ng kontitusyonal na restriksyon
of the fish you have just
ng bansa, gaya ng malayang pagpasok ng dayuhang puhunan,100% pagmamay-ari sa negosyo at
He called out to them, “Friends, caught.”
lupa, pagbabalik ng mga tropa at baseng militar ng dayuhan, partikular ng US.
have not you any fish?”

Simon Peter climbed aboard
ANG PAGSASANTABI NG CHA-CHA SA SA ATING PAMBANSANG PATRIMONYA
―No” they answered. and dragged the net ashore. It

He said, “Throw your net the was full of large fish, 153, but
Pagkatapos na maisabatas ang E – VAT, sunod na inihahanay ng gubyernong Arroyo ang
right side of this boat and you even with so many the net was
Cha-Cha anila'y isa itong mahalagang hakbangin sa pagreresolba ng krisis piskal at pagbibigay-
will find some”. not torn.
buhay sa ekonomya.Ngunit ang katotohanan ay gusto lamang pabanguhin ng gubyerno ang

bumabahong imahen ng bansa sa mga dayuhang pinagkakautangan sa pamamaraan ng pagaalok at
When they did, they were unable Jesus said to them, “Come and
paglalatag ng maka-dayuhang konstitusyon.
to haul the net in because of the have breakfast .” None of the
Nakasugal sa Cha-Cha ang mga nakapaloob at ispesipikong probisyong sa Saligan Batas na
large number of fish. disciples dared to ask “What
nagtatanggol sa pambansang ekonomya:
are you?” They knew it was the

Then the disciple who love Jesus lord.
said to Peter “ It is the Lord “It 1) Paglimita sa dayuhang pagmamay-ari at sa antas ng paglahok ng mga dayuhan sa
is the Lord” As soon as Simon Jesus came, took the bread and pamamalakad at ekspropriyasyon ng mga negosyo't pag-aari (Artikulo XII, Arttikulo XIV,
Peter heard him say “It is gave it to them, and did the MgaTadhanang Pangkalahatan)
Lord,” he wrapped his outer same with the fish. 2) Pagkontrol sa pagglugad, pagpapaunlad at pagsasagamit ng mga likas na kayamanan alinsunod
garment around him (for he had sa pambansang patrimonya at mga kaugnay na karapatan, pribilehiyo at konsesyon (Art. XII,
taken it off) and jumped into the This was now the third time Art. XII)
water. Jesus appeared to his disciples 3) Pagbigay-prayoridad sa mga Pilipino at pagsaad sa tungkuling maipagtanggol at mapag-
after he was raised from the yaman ang mga pang-ekonomyang gawain ng mga Pilipino (Art.XII)
dead. 4) Pagbigay kapangyarihan sa Estado para maisulong ang pambansang soberanya, partikular sa
pamamagitan ng:
a) Regulasyon ng kalakalan, mga monopolyo at iba pang pang-ekonomyang gawain para sa
pampublikong interes (Art. XII, Art XIV, mga Tadhanang pangkalahatan.
b) Pagtukoy at pagsang ayon sa mga kasunduang-bansa o internasyunal (Art. VII)
Editor-in-Chief - RUBEN A. RIANZARES c) Pagsulong ng Korte Suprema sa mga makabansang probisyon ng Konstitusyon (Art. VIII)
Associate Editor - MARLOU R. CONCEPCION

Managing Editor - MANAGEMENT COMMITTEE
Circulation Managers - SONNY R. GUIANG Para kay Arroyo mas makakabuting tanggalin na lamang ang anumang regulasyon at
FLORENTINA D. MOLINA proteksyon na nilalaman ng konstitusyon sa mahalagang sektor ng ekonomiya nang sa gayon
JOAN A. CORTEZ makapan-akit ng dayuhang mamumuhunan o kapital, mas makakatulong di umano ito sa
ENRIQUE B. BERNARDO
ikagaganda at ikakasigla ng ekonomiya ng bansa.
ROMEO E. EDUAGIN, JR.
MARCELO DELA CRUZ Pangunahing nilalaman ng panukala sa pambansang ekonomya at patrimonya ay ang
Media Consultant pakikipagsunduan ng Estado sa mga kumpanyang 100% na pag-aari ng dayuhan para sa
& Researcher - MICHAEL “MITCH” SANTOS paggalugad at pagpapaunlad ng mga likas na yaman ng bansa. Hindi na nakapagtataka ang
Marketing Head - ikalakal marketing group
ganitong kasunduan gaya na lamang nang naunang batas na Philippine Mining Act of 1995, RA
Regular Writer - RANDY DATU
CARMI G. MULI 7942 na nagbibigay pahintulot sa dayuhang kontrol sa mgayamang mineral, yamang dagat at
MARY GRACE A. TACTAQUIN yamang gubat ng bansa.
MARY GRACE CHAVEZ-DADIS May panukala ring maaari nang makapagmay-ari ng lupa ang mga dayuhang
CRISTOPHER R. PATILAN
mamumuhunan. Bukod sa pagbibigay ng pampulitikang karapatan ay pinapayagan din ang
MARYCEL V. PAMINTUAN
EVANGELINE L. MALONG dayuhang pagmamay-ari ng mga kumpanyang naghahatid ng serbisyo gaya ng kuryente, bukod sa
ANTHONY S. IGNACIO midya at advertising.
HRD DEPARTMENT
Lay-out Artist - ARNOLD L. REUTOTAR
PITONG BATAYANG PAGBABAGO SA KONSTITUSYON AYON KAY DE VENECIA.
Cartoonist - RUSSEL ANAS
ANTHONY S. IGNACIO
Legal Consultant - ATTY. SERGIO CRUZ Tanggalin ang mga restriksyong pang-ekonomya para pumasok ang dayuhang
pamumuhunan at maabot ng Pilipinas ang naging ―pag-unlad‖ din ng mga bansang gaya ng
REV. FR. SEAN CONNAUGHTON
singapore at hongkong. Isa ito sa ―pitong nilalaman ng batayang pagbabago sa konstitusyon‖ ni
Adviser
dating House Speaker Jose De Venecia (dating kaalyado ng administrasyong Arroyo) na inilabas
noong 2006.
Ganito rin ang nilalaman ng panukala ng binuong komisyon ni Arroyo noong Agosto
Bisyon 2005:

1) Agarang paglipat sa parlamentaryong porma ng gubyerno;
Upang ganap na makilala at magbigay daan sa serbisyong publiko
2) Paglipat sa isng unicameral na parlamento at pagbuwag sa Senado at Mababa
sa paghahatid ng bago at napapanahong mga balita at
Kapulungan para maging episyente at maiwasan ang mabagal na proseso ng
pangyayarin, gamit ang makabagong pamamaraan ng
pagsasabatas dahil sa di- pagkakasundo ng dalawang kapulungan;
pamamahayag sa malawak na kabatiran hatid ng mga responsable
3) Pagpapahaba ng termino ng mga halalna opisyal;
at dedikadong mamamahayag at manunulat.
4) Paglunsad ng halalan kada limang taon para mabawasan ang katiwaliansa pulitika;

5) Pagbuo ng mga awtonomyang rehiyon bilang pambungad na hakbang tungo sa paglipat
Misyon sa pederalismo
6) Pagpapalakas sa mga partido pulitikal at pagtatatag ng gobyernong program-oriented
Upang maging mulat ang komunidad sa mga kasalukuyang para maiwasan ang balimbing na sistema ng papalit-palit ng partido;
pangyayaring panglipunan na may katotohanan, katapatan, 7) Pagtanggal ng mga restriksyong pang-ekonomya at paglatag ng ―bukas‖ na polisya
balanse at patas na pagtingin upang makapagbigay daan sa para makahikayat ng dayuhang pamumuhunan at magkatulad ang pag-unlad sa
mambabasa ng paghatol at pagkilos para sa tunay na pagbabago. ekonomya ng Tsina. Singapore, Hong Kong at iba pa.
8 Sitio SHOWBIZ
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
na Best Director sa katatapos ng Dante na Serbis, umani rin iyon
62nd Cannes Film Festival. Dahil ng matinding critical bashing.
sa makatotohanan pagsasalamin Matatandaang ang
nito sa tunay na kalagayan o indie filmmaker na si Raymond
kondisyon ng lipunan at kung Red ang unang Pilipinong nanalo
papaano ito mareresolba. sa Cannes nang masungkit niya
Ginulat ni Dante ang ang Palme d' or (Golden Palm)
mga bigatin at mapagpalaya ring award para sa kanyang short film
mga alagad ng sining na sina na Anino nu'ng 2000. At hindi
Minsan na rin
Ang Lee ng Taiwan, Quentin rin malilimutan ang pagkanominado
namang sumubok sa politika
Tarantino ng Estados Unidos, sa Cannes noong 1984 (Bayan
itong si Lani, Nang tumakbo
Jane Campion ng New Zealand, Ko Kapit Sa Patalim ng batikan
Park Chan-Wook ng South at magaling na si Direk Lino HINDI pa man kinu ito sa pagka-Alkalde ng
Korea, Michael Haneke ng Broka) huling nag-compete ang -kumpirma ng batikan Bacoor Cavite, some years
Austria, Pedro Almodovar, Lars Pilipinas para sa Cannes topo aktress na Lani Mercado, ay ago, yun nga lang medyo
Von at 13 iba pa na prize. damang-dama na ang plano hindi pa siya preperado at
naglalabanlaban sa Main Sana lang ang mga nitong pagpasok sa politika o kulang ang oras ng
Competition section ng Cannes. tulad Direk Dante ay bigyan ng sa nalalapit na national pangangampanya. Kung
http://en.wikipilipinas.org/images/6/64/Brillante_Mendoza.jpg Iba't ibang kritisismo pagkilala gaya ng ibinbigay na election 2010. kaya't hindi siya pinalad na
Hindi na natatawaran ang natanggap ni Dante, pagkilala kay pambansang manalo.
ang kakayanan biland de- nakatanggap ito ng 'universal kamao Many Paquiao. Dahil sa Napapabalitang
kalidad na Direktor itong sii trashing' sa kinatay (The walang takot na na target nito ang pagtakbo Kaya magandang
Direk Brillante 'Dante' Mendoza, Execution of P) mula sa ibat pagpapamalas ni Dante sa tunay bilang Congresswoman ng pagkakataon na rin siguro
dahil maitatala na siya sa ibang foreign critic. Kagaya na na kondisyon ng lipunan, kung Cavite. Kaya naman ngayon ito. Ang makapag-reach out
lamang ng respetadong anong kultura meron ang
kasaysayan bilang kauna- pa lang ay abalang-abala na siya sa iba't ibang barte ng
American film critic na si Roger nangingibabaw sa Pilipinas,? At
unahang Pinoy na nagwaging talaga ito sa paglahok sa Cavite habang nakikiisa sa
Ebert at siyempre mron din sa pagtalakay niya sa kanyang
Best Director sa Main mga proyekto ng Clean and lokal na proyekto ng Cavite.
naman kritiko na nagkakagusto sining na repleksyon ng lipunan?
Competition section ng Cannes, Green movement at ng waste
sa bayolenteng penikulang
pinakaprestihiyosong film kintaay na pinagbibidahan ni Management Program at Well good luck para
festival sa buong mundo'
Coco Martin. pagpi-preserve ng ilog kung kay Lani Mercado at sa
Siguradong butata,
Nakaraan taon ay saan katuwang niya ang plano niyang paglahok sa
pahiya ang mga humusga at
nakapasok rin sa competition ng bayaw na si Strike Bautista politika kung meron man.
nanlait sa sa kanyang pelikulang
Cannes ang pelikula ni Direk na Punong Alkalde ng
kinatay dahil siya ang tinanghal
Cavite. Ang mahalaga dito
dapat alam ng isang Lani
KAMAKAILAN ay
Bukod sa mga Mercado o hindi lang si lani
lumabas sa isang on-line na
proyektong pangkalikasan, maging ng iba pang artista
pahayagan Pinoy Weekly, na
ISANG matinding mas nakakaranas nito mas nagkaisa at nagsama-sama sa lumalahok din ang maybahay na nagnanais pumasok o may
hamon at pagsubok ang tiyak na mabigat nga lang ngayon gawa isang counseling session ang iba ni Sen. Bong Revilla sa mga pangarap sa mundo ng
kakaharapin ng beterano at ng financial crisis pang babae na biktima ng sex medical mission na politika na ang politika at
respetadong aktor na si Phillip Bukod pa dito ang videos at ang aktress na si isinasagawa sa kanilang pagaartista ay halos wala
Salvador o (Ipe) Bilang problema sa pyudal na kaayusan Katrina Halili na inisporan ng lalawigan. naman pinagkaiba ng
pinakabagong halal na Pangulo ang agwat ng mg sikat at di- grupong pangkababaihan na sistemang ginagalawan,
ng Katipunan ng mga Artista ng sikat sa showbiz o ang Gabriela. Lumantad ang tatlong “Nagsimula ang dahil magkakaugnay ito at
Pelikulang Pilipino at pakikipagsalamuha nila sa isa't- babae noong Hunyo 5, upang pagtulong ko saaking mga iisa ng pinagsisilbihan ang
Telebisyon (KAPPT) o Actors isa. Ang mga may malaking ibahagi kay Halili kung papaano kababayan noong ako'y first bayan at taong bayan.
Guild. Inaasahan Magiging pangalan ay abalang-abala sa nila nilabanan ang kanilang lady pa ng Cavite,” ani Lani
katuwang nito ang kanyang VP kanilang mga gawain madalas mapait na karanasan at ng minsan mainterview ito Yun nga lang kapag
hanggang Board of Director na nga o hindi na talaga sila umagapay sa sitwasyon. “May mga programa akong ikaw ay nasa politika na
pimumunuan naman ni Rex nakikita sa mga mahahalagang Sa counseling ay buong nasimulan noon para na rin dapat alam mong ikaw ay
Cortez. aktibidad ng Actors Guild. tapang daw na inhayag ni Halili matugunan ang mmga tunay ng lider na may
Aminado maging ang Isa ito sa dapat na lumalaban siya hindi lamang pangangailanagan ng akin mabigat ng responsibilidad
mga dati nitong taga-pamuno ay pagtibayin ng kasalukuyang para sa kanyang sarili kundi mga kabakabyan.” dagdag na iyong pasan-pasan, wala
hirap din sa pagtataguyod ng liderato ng KAPPT ang maging sa iba pang babae na nito. Ayon pa kay Lani ka na sa harap ng camera na
organisasyon at pagresolba sa pagpapalalim ng oryentasyon sa biktima ng pang-aabuso. Umaas napaka-aga pa par may take 1, take 2, hanggang
mga suliranin, bagamat may p a n g - e k o n o m i k o n g siyang magiging babala sa ibang magdeklara ng plano sa take 3 sa iyong pagganap
mangilan-ngilan grupo na karapatan,gawain at babae ang mapait na nangyari sa
politika, kaya sa Oktubre pa mas makatotohanan na dito
kanya.
walang sawang sumusuporta responsibilidad ng isang
―Nahikayat ang iba malalaman kung tuloy ang ang iyong karakter bilang
gaya ng Mowelfund pero dahil miyembro.
pang mga biktima ng sex videos pagtakbo niya. public servant ng mayorya.
may malaki rin itong Bago pa man ang
na lumantad dahil sa katapangan
responsibilidad ay kinakapos rin takdang oras na inihalal si
ni Ms. Halili. Kumuha siya ng
ito dahil hindi sapat sa Salvador ay may binitawan na
lakas mula sa isa't isa at
napakaraming dapat tulungan. itong pangunahing salita ang
Na siyang pangunahing proyektong pabahay para sa nagplano ng sama-samang M u k h a n g pulitiko para sa nalalapit na
suliranin ni Boots Anson Roa. mahihirap na miyembro nito at pagkilos para labanan ang mababawasn ang raket ng eleksyon sa 2010.
Napaka-bigat ng nais aniyang ibalik ang liderato ekploytasyon at pang-aabuso sa ilang mga artista ngayon
kababaihan sa pamamagitan ng
responsibilidad na nakaatang sa nila ng kanyang best friend na si nalalapit na 2010 national Pahayag ni Abante,
sex videos,‖ ani Gabiela Emmi
bagong liderato ng Actors Guild Rudy Fernandez na tumatayong election sa pamamagitan ng karaniwang “confidential”
de Jesus pangkalahatang Kalihim
of the Philippines sa Pangulo nung mga panahong pageendorso ng mga ang TF ng mga artista upang
ng Gabriela
kasalukuyan dahil bukod sa iyon at siya naman ay bilang kandidato. protektahan ang mga
Dagdag pa ni de Jesus
dumaraming mga artistang hindi VP. Kung sabagay maganda rin pulitikong kumukuha sa
ang session ay bahagi ng
naman kumikita ngayon, ay naman ang Lidarato nila noon Ito y pagkatapos kanila kaya nangangapa ang
pagpoproseso ng mga babaing
meron talagang ni kusing ay ng kanyang, yumaong kaibigan. maglatag ng panukala ang gubyerno kung magkano ang
nakaligtas sa karahasan; para
walang kita at nataon pa na nasa Sana lang matupad kongreso ng pag-regulate o buwis na ipapataw para sa
malaman nila na hindi sila nag-
gitna tayo ng global financial lahat ni Ipe ang kayang iisa at ito ay mahalaga para pagrenda sa kanilang mga knila. Maging ang mga
crisis. Kakaunti ang gumagawa magandang plano sa kanyang madaling pagbangon mula sa talent fee at obligahin ang pulitiko ay hindi rin
ng pelikula, kung meron man ay pamumuno, hindi niya man pagkakadapa at mula sa pagiging mga artista na ibunyag kung nagdedeklara kung magkano
indie movies na in ngayon mahigitan ang mga naunang biktima at lumalaban. magkano ang kanilang ang ibinayad nito sa artista,
walang malaking kapital at liderato ay maipatupad niya Sana nga hindi dito kinikita sa political gayun kasama dapat ito sa
napakaliit ng bayad sa mga man lang ang mga pundamental magtapos ang laban ni Katrina, endorsement upang masingil gagastusin required na
artista at iba pang nagtatrabaho na resposibilidad ng Actors na naging sex object gamit ang ng buwis. ideklara sa Commission on
doon. Paano ito makakatulong Guild. information technology at nang Election Comelec.
sa mga manggagawa kung sila Trabaho o pang- iba pang kababaihan biktima ng Ang panukala ay
mismo ay kapos din at kabuhayan sa araw-araw, hindi sekwal na kaharasan sa anumang isinulong mismo ni House “Limeted ang gastos
nagangailanagan. man kataasan pero may sapat na pamamaraan dito sa ating Committee Chairman on ng isang pulitiko dapat
Mula noon ay sahod sa kanilang produksyon at lipunang pyudal na may
public information committee kasama ang talent fee ng mga
kahirapan at kakulangan na ng mga prebelihiyo, pagpapalalim mababang pagtngin sa
na si Rep.Bienvenido Abante artista pero hindi naman nila
kita ng mga artista ang ng oryentasyon sa pang- kababaihan sa panahon ng
ng Maynila ito'y pagkatapos ito idinedeklara” pagdidiin
pangunahing suliranin ang ekonomikong karapatan, gawain lumalalang krisis at
na makarating sa kanyang ni Abante, kaya dapat
kinakaharap ng mga lideratong at responsibilidad ng isang komodipikasyon sa kababaihan.
kaalaman ang sumisirit na aniyang ituwid ang bagay na
nagdaan yaong mga walang miyembro. Ito ang mga Habang may mga tao at grupo na
Talent Fee ng mga malalaki ito upang masingil ang mga
pangalan sa industriya mga pundamental na dapat ipaglaban tunay at walang pagod na
o kilalang artista na artista ng karampantang
exstra o character actor at ni Salvador sa kanyang liderato. tumutulong sa mga biktima.
kinukuhang endorser ng mga buwis.
Actress o mga stuntment ang
Sitio 9
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
LITERATURA TEKNOLOHIYA
“khaizer”
Ni: “AKO” Noong Mayo 05, 2008 pagtaguyod sa paggamit ng mga
Ang Stonehenge ay mga sinaunang sibilisasyon na ay ibinalita ng The Manila Times Free at Open Source Softwares
isang sinaunang monumento lumikha nito. Ang ilang Internet Edition ang proyekto ng napakagandang malaman na ang
na matatagpuan sa kapatagan eksperto naman ay Advance Science and Technology ating bansa ay mayroong sariling
ng Salisbury Amsbury, pinaniniwalaang ito ay may Institute (ASTI) of the bersiyon ng GNU/Linux.
Wilthshire sa bansang kinalaman sa astronomiya Department of Science and Isa kami sa mga
Englatera. Ito ay isa sa sapagkat ang pormasyon ng Technology (DOST) patungkol sa institusyon na gumagamit
pinakatanyag na ancient site sa mga bato nito ay sakto sa sinag nalalapit daw na paglabas ng hanggang sa ngayon ng
buong mundo na binubuo ng ng araw tuwing sasapit ang Bayanihan Linux 5. Bayanihan Linux 4 kung kaya't
mga malalaking tipak na bato summer soltice sa Englatera. Ang bagong bersiyon ganun na lamang aming
na inayos sa pabilog na Ito rin daw ay maaring isang ng BL5 ay magkakarooon ng ikinatuwa ng malaman namin na
pormasyon. lugar na itinayo para sa dalawang edisyon, ang una ay may bagong BL version ang
Sinasabi na ang gawaing ispiritwal o ritual ginawa para sa gobyerno at ASTI. Malaki kasi ang
monumentong ito ay itinayo ground para sa mga namayapa. pribadong mga opisina maitutulong nito para sa mga
noong 2500 B.C., kung Kung anuman ang iba samantalang ang ikalawa naman institusyon na walang
Sa tuwing kita'y nakikita mapapansin natin na noong pang dahilan kung bakit ito ay ginawa para sa mga paaralan kakayahang magbayad para sa
ay muling nananariwa mga panahon na iyon ay itinayo ay nanatiling sekreto at unibersidad. napakamahal na lisensiya ng mga
ang tulos at sakit sa puso ko, napakahirap itong gawin. Ang ang mahalaga ito ay nagsilbing Tulad ng mga naunang higanteng kompanya ng
ngunit nananatiling damdamin dahilan kung bakit ito itinayo isang aral para sa ating lahat na bersiyon ng Bayanihan Linux ang softwares.
ay alipin mo ay hindi pa malinaw. pahalagahan ang mga bagay na Open Source Package na ito ay Sa ngayon ay libre nang
Ayon kay Prof. Mike iniwan sa atin ng ating mga naglalaman ng mga maida-download ang Bayanihan
kapakipakinabang na mga Linux 5 for Government/Live CD
Mundo kong ginagalawa‘y Parker Pearson na ang lugar na ninuno.
aplikasyon tulad ng version.
sinubukan ng lisanin, ito ay nagsilbing libingan sa
OpenOffice.org at Offline version Sa inyo pong lahat sa
buhay ma‘y napagpasyahan na
ng Wikipedia na magagamit kahit ASTI, Mabuhay po kayo!
ring wakasan
walang internet connection. Ipagpatuloy ang pagtaguyod sa
at ang tadhana'y hindi nakiayon.
Bilang isa sa mga kakayahan nating mga Pilipino sa
Hindi susuko ..! paghuhumiyaw
indibidwal na sumusuporta sa larangan ng IT.
ng sikil kong damdamain

Iniibig kita at patuloy pang NEGOSYO pagkatiwalaan ito.
Magsimula sa maliit
iibigin
tungo sa malaki gamit ang tamang
hindi paaawat sa kung kanino
estratihiya at taktika.
man.

Ngunit ako ay naduduwag sa
TUNGHAYAN NATIN ANG
muling pagkabigo
IPINADALANG LIHAM NG
takot na harapin ang siyang KAHIT na sabihin pang
ISA NATING MAMBABASA
kasawian nasa minimum wage ang iyong

kinikita sa araw-araw at may Hi, I really need to
Ang tulang ito na nilikha ni “AKO” ay ang tamang bilang ng miyembro ng augment my income dahil sa
pinakahuling bahagi ng tulang DAKILANG pamilya sa isang tahanan o may
bumababang palitan ng US dollar
PAGMAMAHAL na ilalabas sa sususnod
katuwang ka pa sa pamilya na
isyu ng Sitio. “AKO” http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/da/Stonehenge_back_wide.jpg naghahanap-buhay ay umaabot pa na dahilan din ng pagbaba ng
halaga ng natatanggap ng pamilya
rin sa punto ng kagipitan sa
ko.
badyet o pananalapi. Ito ay
Although my salary as a
bunsod ng kahirapan at krisi sa Supervisor of Dept. of MRI, CT
lipunan. Scan & Nuclear Medicine in a
At bilang katugunan sa hospital here in KSA is quite
Siguro nung pinanganak ka, imported, pero naipit mo ako. Binura ng tawang iyon ang galit problemang ito isa lamang ang enough for my family in the
umuulan. Kasi nung ako naman Kinailangan kong piliin ang ko sa‘yo. Hinawakan mo muli nakikitang katugunan sa Philippines (with 2 girls, 1 boy), I
ang iniluwal, tirik na tirik ang kabilang panig. Ipinaglaban ko ang kamay ko, tanda ng lumalalang krisis ang mag-ipon still thought of doing business at
araw. Mahilig ako sa gulay at ang pananatili ng base militar pakikipagkaibigan – tanda rin ng ng mas maaga at makapagsimula ang napili ko ay ang Golden Saba
puro karne ang paborito mong kahit ako mismo ay hindi pamamaalam. Paghiwalay ng kahit na sa maliit man lang na of Sagrex-Davao.
ulam. Simple lang ako, maporma kumbinsido. Sa kauna-unahang ating mga palad, waring may negosyo. I helped my friend, a
ka. Imposibleng magkasundo pagkakataon, idineklara akong tinangay sa aking pagkatao. Papaano at BAKIT former nurse married to a Saudi
tayo. ikalawa lang sa pwesto mo. Hinila ako ng kalungkutan. KAILANGAN MONG and now has her own trading firm.
Panalo ka sa debate. Panalo ka sa Nanghinayang ako sa sanang MAGNEGOSYO. Kailangan mo Patok ang frozen saba (banana)
Sa simula pa lang, ramdam ko ng
plano mong ipahiya ako. mahabang sandali na naging lamang ng sapat na kaalaman at dito dahil sobrang mahal ang
ayaw mo sa‘kin. May isang
magkaibigan tayo sa halip na oras sa anu mang binabalak na fresh na saba: 18 riyals / kilo kaya
bakanteng upuan sa tabi ko pero Simula ng pagkatalong iyon,
magkaaway. pasuking negosyo kailangan mo pag tinanggalan mo ng balat,
mas pinili mong sa likod maupo, bumagsak ang loob ko. Sunod-
lamang ng abilidad at lakas ng kalahati na lang ang
nilagpasan mo ako. E‘ ano, hindi sunod na pagkabigo. Hanggang ―Umaasa akong hindi dito loob, bukod sa konti o pakikinabangan mo. Compare that
ka kagwapuhan. Nagkataon lang sa magtapos tayo ng hayskul. magtatapos bagkus simula ito ng panimulang puhunan. to the frozen saba which is about
na magaling kang manamit. Ikaw ang Valedictorian at mas mabuti nating samahan. Magagamit mo ang half the price at pwede mo pa i-
Salutatorian lang ako. Magkikita tayo ulit.‖ wika mo at iyong kinikita sa kapaki- store sa freezer for several months.
Tahimik ka, pero hindi nung
sabay alis pagkat natanaw mo na pakinabang na paraan. At nagawa This is our business now
matapos ang unang Linggo ng Walang imikan nang
ang iyong magulang na mo na ang suwerte sa iyong at ang inorder naming 40 footer
klase. Sunod – sunod ang magkasalubong tayo. Hawak mo
kumakaway. kabuhayan hindi mo na kailangan container (20,000 kgs) that we
pagpapakitang-gilas mo. Ang ang medalya; kumakalansing,
magsilbi sa iba, sa negosyo mo, started to distribute on the first
masaklap, lagi kang tama. kumikinang sa aking mata, Naglalakad ka papalayo, muli
ikaw ang 'amo.' Magkakaroon ka week of December last year is
Biglang nagpasintabi sa‘kin ang waring nagsasabing kinulang kang tumingin sa akin. Pumukol na ng sapat na oras sa iyong more than half sold out
mga kaklase natin, agad nilang ako. Hinawakan mo ang kamay ng isang matamis na ngiti at na.Nakakatulong din kami sa mga
pamilyya.
nahalata na mainit ang dugo ko ko, sinabi mong isang kaway mula sa noo, isang ilang kabayan natin dito na
Kung ikaw ay
sa‘yo. Sa isang iglap, nagkaroon saludo na tinanggap ko bilang gustong mag-business dahil
―salamat, masaya ako at naging nangingibang bansa pa o bayan
ako ng kalaban. Hindi man pinag patunay na magkaibigan na tayo. nakakakuha sila sa amin ng mura
kaklase kita. Para sa ating hindi mo na kailangan mawalay
-uusapan pero alam nang lahat kung by carton tapos nire-retail
dalawa ang karangalang ito.‖ Apat na taon sa kolehiyo, wala sa iyong mahal sa buhay upang
na dumating na ang katapat ko. nila sa mga hospital, company
akong balita. Wala nang kumita ng pera sa malayong
Hindi inaasahan, nagbago ang May kung anong kumirot sa nakakaalam kung saang lupalop bansa. Di mo na kailangan accomodation at mga kaibigan
buhay ko. pwuasroin gk on. akNuannsgyielinds yaan. gE wluahna kaot ng mundo ka nanatili. Hindi ko mbuahhaiyw aalta my asgai igyionngg b muog ap am kaahyaol nsga n ilang famAillitehso.u gh nakakapagod
Laging mainit ang talakayan sa alam kung bakit, nagtapos ako din dahil ginagawa ko after my
kung bakit. Pakiramdam ko ay muli at mabibigyan mo pa ng
klase. Hindi ko alam kung nang may pinakamataas na work, masaya naman ako dahil
hinusgahan kita sa mahabang patnubay ang iyong mga anak.
sinasadya mo, pero ang totoo, karangalan pero pakiramdam ko bukod sa kumikita ako, kumikita
panahon. Sa mga sinabi mong Makakatulong ka pa sa
sinasadya ko na maging kontra ay nakuha ko iyon dahil wala ka rin ang kaibigan kong kapitalista
iyon, nabatid kong mabuti kang bayan sa pamamagitan ng
sa lahat ng pinaniniwalaan mo. rito. Habambuhay kong binitbit at mga kaibigang nagre-retail,
tao. pagbibigay ng trabaho at serbisyo
Ewan ko ba, nakasanayan ko ng ang alaalang minsan ay natalo alam kong nakakatulong din ito ng
sa mga taong nangangailangan.
hanapan ka ng butas. Kinahiligan ―Sayang hindi na tayo magiging ako. Nung umalis ka, waring malaki sa mga empleyado ng
Kung ikaw ay isang OFW;
ko ng makipag-argumento sa‘yo. magkaklase, sa Amerika ako may inalis ka sa akin. At umasa supplier namin, ang Sagrex sa
Habang ikaw ay nasa ibang bansa
Siguro napapansin mo rin at mag-aaral. Balita ko ay dito ka nga akong hindi pa iyon ang huli Davao na habang tuloy-tuloy na
bilang OFW, maaari ka na rin
hindi ko namamalayan na ang magpapatuloy ng kolehiyo.‖ nating pagkikita upang ibalik tinatangkilik ng mga kabayan
magsimula ng negosyo sa
natin sa Saudi ang saging nila,
lahat sa akin ay nakasentro na ang anumang nawala sa
―Akala ko ay ayaw mo sa mga Pilipinas patuloy din ang hanapbuhay nila.
sa‘yo. pagkatao ko.
Amerikano,‖ nasambit ko na Pumili ng isang kamag- Kaya pakiusap ko sa
Naunahaan mo ako sa isang lang. Umalis ako ng probinsya at anak o taong mapagkakatiwalaan mga kabayan natin sa labas ng
debate. Sinabi mong ayaw mo sa nakipagsapalaran sa Maynila. para magsimula ng negosyo Pilipinas, tangkilikin po natin ang
pagpapanatili ng base militar ng ―Ah yun ba, parang hindi mo Agad akong nakakuha ng bilang iyong manager. Tuturuan mga productong inangkat mula sa
Amerika sa Pilipinas, alam mong naman alam na diskarte lang yun trabaho. Nagturo ako sa isang at bibigyan gabay ang iyong Pilipinas dahil malaking tulong po
ayaw na ayaw ko sa mga para maunahaan kita. ― manager sa pagpapatakbo ito sa Economy at employment sa
Amerikano at sa kahit anong at sabay tayong humalakhak. ….. sundan sa p.15 negosyo. Ang mahalaga ating bansa.
10 Sitio KGI CORNER
HULYO 2009
Pahayagan ng Baryo
(Isinalin sa tagalong ng KAZAMA GRAMEEN, INC. Philippines, Sept. 12, 2007, huling bahagi)
Merkado sa Social Stock mga malalaking truck ng mayayamang ay dahilan ng ating iniiisip. Kung iisipin nabibigyan ng pagkakataon.
bansa at tatalunin ang rickshaw ng nating uunlad tayo, uunlad tayo. Namamatay silang hindi man lamang ito
Para magkaroon ng ugnayan sa mga Bangladesh. Ang dapat dito, may batas nakikita. At kadalasan, wala talagang
investors, kailangang magkaroon ng trapiko, pulis trapiko at awtoridad para Pwede Nating Ilagay sa Museo ang naniniwala. Ang Grameen ay binigyan
social stock market kung saan ang sa global highway. Ang batas na ang Kahirapan ako ng matibay na pananampalataya na
shares lang ng negosyong pansosyal ang malalakas ang dapat makakuha ay dapat ang tao ay hindi isinilang para
pwedeng ipagpalitan. Ang investor ay palitan ng mahihirap ang dapat Naniniwala na mawawala ang kahirapan makatikim ng kahirapan. Ang mga
mapupunta dito sa stock-exchange na makinabang. Ang globalisasyon ay dahil hindi kagustuhan ng mahihirap. Ito mahihirap ay parang mga bonsai trees.
may intension na bumuo ng negosyo. hindi dapat Imperyalismong pinansyal. ay bunga ng ating sistemang Ang pagkakaiba lang sa ibang
Sinumang gustong magkaroon ng pera, Ang mga makapangyarihang multi- pangekonomiya at sosyal na para sa malalaking puno ay ang lupa. Walang
pwedeng sa kasalukuyang stock-market. national na negosyong pansosyal ay atin, ang mga institusyon at konsepto, masama sa kanilang buto. Kulang lang
pwedeng mabuo para sa mga mahihirap. ang mga polisiyang ating sinusunod. talaga sa lupa. Makikita na hindi sila
Para maging makatotohanan ito, Magbibigay ito ng pagmamay-ari sa talaga binibigyan ng pagkakaton ng
kailangang bumuo ng rating agencies, mga mahihirap o makinabang ang Nabubuo ang kahirapan dahil bumubuo komunidad para mabuhay. Kung
istandard na terminolohiya, depinisyon, mahihirap na bansa. Ang direktang tayo ng iskeletal na teorya na minamaliit malalaman lang ng mahihirap ang
dating ng measurement tools, investment ay magbibigay ng natin ang kakayahan ng ating kapwa. kanyang kalakasan, wala ng mahirap.
pagbubuod at pagrereport sa mga magandang impact sa mga Kung tutuusin, napakaliit na espasyo
Pampinansyal na pahayagan katulad ng makakatanggap na bansa. lang ang binibigay natin sa pagkakataon Mga ginoo at binibini, hayaang nyong
The Wall Street Journal. Ang mga (tulad ng entrepreneurship, tiwala sa magtapos ako na ipinahahayag ang
dalubhasaan ay magbibigay ng mga Binubuo namin pagpapautang, pagnenegosyo, trabaho). pasasalamat sa Norwegian Nobel
kurso ukol dito. ang gusto namin Ang dahilan ng kahirapan ay nasa isip Committee sa pagkilala sa mga
natin na iniisip natin na hindi natin mahihirap na tao, lalo na ang mga
Halaga ng Negosyong Pansosyal sa Nakukuha namin ang nais namin o hindi kaya. Naniniwala ako na kaya nating kababaihan, na may kakayahang
Globalisasyon kami tumatanggi. Tinatanggap namin na sugpuin ang kahirapan kung pagtulong- mabuhay ng maayos at matulungan ang
talagang may mahirap sa bawat lugar at tulungan natin. At makikita na lamang sarili. Naniniwala ako na ang binigay
Sumusuporta at naniniwala ako sa parte ito ng kapalaran ng tao. Kaya lagi ito sa ―Museo ng Kahirapan‖. Pag nyong karangalan ay magkaroon ng
globalisasyon na maraming benipisyo sa na tayong may mahirap. Pero kung nakita ito ng mga bata, matatakot sila sa inititative sa ibang panig ng mundo
mga mahihirap ang magagawa nito kesa iisipin natin na hindi katanggap-tanggap mga bagay na dulot ng kahirapan at upang magkaroon ng katapusan ang
sa mga alternatibo. Pero ito ang tamang na may mahirap, makakabuo tayo ng hindi na nila ito nanaisin pa. pandaigdigang kahirapan.
globalisasyon. Para sa akin, ang isang institusyon ang polisiyang
globalisasyon ay katulad ng ilang daang magpapalaya sa kahirapan. Makakamit Ang ilan sa atin, hindi nakikita ang Maraming Salamat.
kalsada na pumapalibot sa mundo. Ang natin kung anong nais nating kamtin. Ito kanilang kakayahan kasi hindi sila
Mga kuhang larawan ng SPB Staff
sa bayan ng Pangasian noong kaugnay ng isinagawang
nagdaang bagyong Emong,
pagbibigay-tulong n KGI sa ilang
miyembro nito na grabeng
nasalanta ng bagyo.