Gökteki Göz - Philip K. Dick

361 Pages·2011·1.19 MB·Turkish

by  Philip K. Dick

PHILIP K. DICK
Philip Kindred Dick, 1928'de doğdu. Hayatının büyük
bölümünü Kaliforniya'da geçirdi. Bir plakçı dükkânı
işletmesi ve radyoda klasik müzik programları yapması
dışında, başlıca uğraşı yazarlık oldu. Kırka yakın BK
romanı dışında ana-akım romanları da yazdı, ancak pek
başarılı olamadı. Ölümünden sonra beş cilt halinde
toplanan yüz civarında öyküsü vardır.
Yayınlanan ilk romanı Solar Lottery nin (1955,
Uzayda Suikast, Okat). Bunun ardından The World
Jones Made (1957, Yaratıları Dünya, Okat) ve Gökteki
Göz (1957) gelir. Dick'in ilk romanları "gerçeklik"
kavramının sorgulanması üzerine kuruludur. Çoğu
eleştirmenlerce başyapıtı sayılan The Man in the High
Castle (1962, "Yüksek Şatodaki Adam"), "II. Dünya
Savaşı'nı Almanlar ve Japonlar kazansaydı ne olurdu?"
sorusu üzerine kurulmuş bir denemedir.
Ridley Scott tarafından Blade Runner adıyla filme
alınan (1982) Do Androids Dream of Electric Sheep?
(1968, Bıçak Sırtı, Kavram), insan/robot ikileminden
hareket ederek bu ikilemi reddeden ve "insan"ın ne
olduğunu sorgulayan önemli bir felsefi denemedir.
Dick'in 1965'te yazdığı "We Can Remember it for You
Wholesale" ("Sizin için Topyekûn Hatırlayabiliriz")
öyküsü de Paul Verhoeven tarafından 1990'da Total
Recall adıyla filme alınmıştır. Bu iki film günümüze
kadar yapılmış en iyi BK filmleri arasında ilk sıraları
alırlar. 1970'ten sonra romanlarında giderek artan
ölçüde teolojik temalara yer veren Dick, 1982'de öldü.
Diğer önemli romanları arasında Martian Time-Slip
(1964, "Mars'ta Zaman Kayması"), Vulcan's Hammer
(1960, Vulcan'ın Çekici, bu yıl Metis'ten yayınlanacak],
The Penultimate Truth (1964, "Sondan Bir Önceki
Hakikat"), The Three Stigmata of Palmer Eldritch (1965,
"Palmer Eldritch'in Üç Bilmecesi") ve t/b//c(1969)
sayılabilir.
1
Bevatronu'nun Proton Işın Saptırıcısı 1959 yılı Ekim
ayının ikinci günü öğleden sonra saat dörtte
yaratıcılarına ihanet etti. Bunu izleyen olaylar göz açıp
kapayıncaya dek olup bitti. Artık yeterince saptırılmayan
-ve dolayısıyla denetim dışı kalanaltı milyon volt
gücündeki ışın demeti salonun tavanına doğru
yükselirken, halka biçimindeki dev mıknatısa tepeden
bakan bir gözlem taraçasını da kül ediverdi.
O sırada taraçada sekiz kişi bulunmaktaydı: bir grup
meraklı gezgin ve mihmandarları. Taraça ayaklarının
altından yitince bu sekiz kişi Bevatron salonunun
zeminine döküldüler ve manyetik alan boşaltılıp sert
radyasyon kısmen nötralize edilinceye dek şoka girmiş
durumda ve yaralı, öylece yattılar.
Sekiz kişiden dördünün hastaneye kaldırılması
gerekti. Yanıkları daha hafif olan iki kişi süresiz gözleme
alındı. Kalan iki kişi ise muayene ve ilk tedavileri
yapıldıktan sonra salıverildi. Olay San Francisco ve
Oakland'daki yerel gazetelerde yer aldı. Kurbanların
avukatları dava açma hazırlıklarına girişti. Bevatron'la
ilgisi bulunan kimi görevliler Wilcox-Jones Saptırıcısı ve
yaratıcıları ile birlikte ıskartaya alındı. Bir grup işçi
fiziksel hasarı onarmaya başladı.
Olay topu topu birkaç saniye sürmüştü. Hatalı
saptırım saat 4.00'te başlamış ve olağanüstü şarj
edilmiş proton ışın demeti mıknatısın dairesel iç
salonunu tararken sekiz kişi saat 4.02'de altmış ayak
yükseklikten içine düşmüştü, ilk düşerek zemine çarpan,
mihmandarlık görevlisi genç bir zenciydi. Son düşen ise
yakınlardaki güdümlü bir füze fabrikasından gelen genç
bir teknisyen olmuştu. Genç teknisyen taraçaya
giderlerken arkadaşlarından kopmuş, hole geri dönmüş
ve sigara için ceplerini karıştırmaya başlamıştı.
Eğer eşini yakalayabilmek için ileri atılmış olmasaydı
belki de diğerleriyle birlikte aşağı sürüklenmeyecekti.
Beyninde kalan açık seçik son anısı da bu olmuştu:
sigaralarının elinden düşüşü ve Marsha'nın çırpınarak
kayıp giden ceket yenini yakalayabilmek için boşa
atılışı...
Bütün sabah boyunca Hamilton, füze araştırma
laboratuvarlarında kalem açmak ve endişeyle
terlemekten başka bir şey yapmaksızın oturmuştu.
Çevresinde, personeli işlerinin peşinde koşuşturuyor,
kurum işlemeye devam ediyordu. Öğleye doğru Marsha,
Golden Gate parkındaki evcil ördekler gibi albenili
giyinmiş olarak, güleç yüzü ve tüm tatlılığıyla ortaya
çıktı. Her nasıl olduysa el koymayı becerdiği ve hem hi-
fi düzeneğinden hem de kaliteli viski koleksiyonundan
daha çok değer verdiği bu güzel kokulu ve pek pahalı
küçük yaratık, onu kara kara düşündüren uyuşukluktan
bir an için çıkarıverdi.
"Sorun ne?" diye sordu Marsha, kısa bir süre için gri
metal masanın kenarına eldivenli parmakları birbirine
bastırılmış ve düzgün bacakları kıpır kıpır, huzursuzca
tüneyerek. "Yemek için acele edelim ki oraya vaktinde
varabilelim. Bugün saptırıcının, görmek istediğin o
kısmın çalıştırılacağı ilk gün. Unuttun mu? Hazır mısın?"
"Gaz odası için hazırım," dedi Hamilton pervasızca.
"O da benim için hazır."
Marsha'nın kahverengi gözleri irileşti; havası daha
canlı, dramatik bir ton aldı. "Ne oluyor? Yine üzerinde
konuşamayacağın kadar gizli şeyler mi? Sevgilim,
bugün önemli bir şey olacağım bana söylememiştin.
Kahvaltı sırasında bir köpek yavrusu gibi dalgacı ve
oyuncuydun."
"Kahvaltı sırasında bilmiyordum." Hamilton kol
saatini kasvetle inceleyerek ayağa kalktı. "Bari iyi bir
yemek olsun; son yemeğimdir belki," dedi; "Bu da
yapacağım son gezinti," diye ekledi.
Ama yasak bölge bina ve tesislerinin ötesindeki yol
üzerinde olan lokanta şöyle dursun, California Bakım
Laboratuvarları'nın çıkış rampasına bile varamadılar.
Üniformalı bir haberci düzgünce katlanmış beyaz bir
kâğıt parçasını uzatarak onu durdurdu. "Bu sizin için,
Mr. Hamilton. Albay T.E. Edwards size vermemi
söyledi."
Hamilton eli titreyerek kâğıdı açtı. "Eh," dedi eşine
hafifçe, "işte geldi. Git salonda otur. Eğer bir saat içinde
geri dönmemişsem eve git ve kendine etli kuru fasulye
hazırla."
"Ama" Umarsızca bir işaret yaptı Marsha. "Çok çok
ciddi görünüyorsun. Ne olduğunu biliyor musun?"
Ne olduğunu biliyordu. Eğilerek onun kırmızı, ıslak
ve oldukça korkmuş dudaklarını öptü. Sonra, koridor
boyunca habercinin peşi sıra uzun adımlarla hızlı hızlı
yürüyerek kurumun Albay Edwards'in bürosunun da
bulunduğu katındaki, yüksek rütbelilerin ciddi ifadelerle
oturdukları konferans odalarına doğru ilerledi.
Kendini bir koltuğa bırakırken çevresindeki orta yaşlı
iş adamlarının donuk varlıkları bir dalga gibi yükselerek
onu sarmaladı: puro dumanı, deodorant ve siyah
ayakkabı boyasından oluşmuş bir karışım. Uzun, çelik
konferans masası boyunca sürekli bir mırıltı gidip
geliyordu. Masanın bir ucunda yaşlı T.E.'nin bizzat
kendisi hatırı sayılır bir form ve rapor yığınının ardında
sipere yatmıştı. Her oturanın, bir dereceye kadar,
kâğıtlardan, açık bond çantalardan, kül tablalarından ve
birer bardak ılık sudan oluşmuş, kendine ait koruyucu
bir tepeciği vardı. Albay Edwards'in karşısında temel
görevi füze fabrikasının çevresini kolaçan edip olası Rus
ajanlarını enselemek olan güvenlik birimlerinin şefi
Charley McFeyffe'ın güdük formu yer alıyordu.
Albay T.E. Edwards gözlüklerinin üzerinden
Hamilton'a sertçe göz atarak "Demek buradasın," dedi.
"Bu pek uzun sürmeyecek, Jack. Toplantı gündeminin
bir tek maddesi var; başka bir şey dinlemek zorunda
değilsin."
Hamilton yanıt vermedi. Sıkıntıyla ve gergin bir ifade
ile oturup bekledi. Edwards "Bu eşin hakkında," diyerek
parmağını ıslatıp bir raporun sayfalarını karıştırarak
söze girdi. "Şimdi, anladığım kadarıyla Sutherland istifa
ettiğinden beri araştırma laboratuvarlarının başında tam
yetkiyle bulunuyorsun. Doğru mu? "
Hamilton başıyla onayladı. Masanın üzerine bıraktığı
elleri kansız, çarpıcı beyaz bir renk almıştı. Sanki çoktan
ölmüşmüş gibi çarpık bir düşünce geçti kafasından.
Sanki yaşam ve gün ışığından koparılarak boynundan
asılmıştı bile. Hormel'in jambonları mezbahanın karanlık
dokunulmazlığında nasıl sallanıyorlarsa o da öyle
asılmıştı.
Karaciğer bozuğu elleriyle sayfaları karıştırırken,
"Eşin fabrika için bir güvenlik riski olarak
sınıflandırılmış," diye ağır ağır gümbürdemeyi sürdürdü
Edwards, "Rapor burada, elimde." Çenesiyle fabrika
polisinin sessiz yüzbaşısını işaret etti. "McFeyffe getirdi
onu. Gönülsüzce, eğer eklemek gerekirse."
"Hem de nasıl," diye söze karıştı McFeyffe doğrudan
Hamilton'a hitap ederek. Gri, katı gözleri özür diler
gibiydi. Hamilton soğuk bir aldırmazlıkla yanıt verdi.
"Sen, kuşkusuz," diye sayıklamasını sürdürdü
Edwards, "buradaki güvenlik yöntemlerini iyi biliyorsun.
Biz özel girişimcileriz, ama müşterimiz devlettir.
Füzelerimizi Sam Amca'dan başka kimse satın almaz.
Dolayısıyla kendimize dikkat etmemiz gerekir. Buna
dikkatini çekiyorum ki olayı kendi kendine
çözümleyebilesin. Özünde bu senin sorunun. Bizim
açımızdan önem taşıyan yönü ise senin araştırma
laboratuvarlarımızın başında bulunman. Bu durum
sorunu sınırlarımız içine sokuyor." Sanki daha önce hiç
görmemiş gibi Hamilton'a baktı. Halbuki on yıl önce,
1949 yılında Hamilton daha M.I.T.'den yeni fırlamış
genç, parlak, hevesli bir elektronik mühendisiyken onu
işe alan kendisiydi.
Hamilton iki elinin havale geçirircesine sıkılıp
açılmalarını seyrederken, "Bu fabrikanın Marsha'ya
yasaklandığı anlamına mı geliyor?" diye boğuk bir sesle
sordu.
"Hayır," diye yanıtladı Edwards, "bu, durum değişene
kadar, senin gizli belgelerden uzaklaştırıldığın anlamına
geliyor.
"Ama bu..." Hamilton kendi sesinin şaşkın bir
sessizliğe doğru silindiğini duydu. "Bu ilgilendiğin bütün
belgeler demektir."
Kimse yanıt vermedi. Oda dolusu şirket görevlisi
çantalarının ve kâğıt tepeciklerinin ardında tahkim
olmuş oturuyorlardı. Bir köşede havalandırma aygıtı
tenekeden sesiyle inliyordu.
Hamilton aniden yüksek ve çok net bir sesle "Lanet
olsun!" diye haykırdı. Birkaç gölge şaşkınlıkla zıpladı.
Edwards' in kendisi de ona meraklı bir yan bakış fırlattı.
Charley McFeyffe bir sigara yakarak incelen saçlarını
yorgun eliyle sinirli sinirli taradı. Sade kahverengi
üniformasının içinde göbekli bir karayolu polisini
andırıyordu.
"Ona suçlamaları oku," dedi McFeyffe. "Ona kendini
savunması için bir şans ver, T.E. Onun da hakları var."
Bir an için Albay Edwards önündeki güvenlik
raporunun yoğun içeriğiyle mücadele etti. Sonra, yüzü
duyduğu şiddetli öfkeyle karararak, bütün dosyayı
McFeyffe'a doğru itti. Sorumluluğu üzerinden atarak,
"Senin bölümün topladı bunları," diye homurdandı. "Ona
sen anlat."
Hamilton, "Yani onu burada mı okuyacaksınız?" diye
protesto etti. "Otuz kişinin önünde mi? Şirketteki bütün
görevlilerin varlığında mı?"
"Hepsi de raporu gördüler," dedi Edwards nazikçe.
"Aşağı yukarı bir ay önce oluşturulmuştu ve o günden
beri elden ele dolaşıyor. Ne de olsa, aslanım, sen
buralarda önemli birisin. Böyle bir konuyu hafife
alamazdık."
Utandığı açıkça görülebilen McFeyffe, "Birincisi,"
dedi, "şu FBI'dan gelen iş var. Bize gönderilmişti."
"Siz mi istediniz?" Hamilton iğneleyiciydi. "Yoksa
ülkenin orasında burasında dolaşırken tesadüfen elinize
mi geçti?"