Ultrason Eflli¤inde

111 Pages·2012·5.42 MB·Turkish

NEW YORK REJYONAL ANESTEZ‹ OKULU
Hadzic Periferik Sinir
Bloklar› ve Ultrason
Eflli¤inde Rejyonal
Anestezi için Anatomi
‹K‹NC‹ BASKI
Editör
Admir Hadzic, MD, PhD
Professor of Anesthesiology
Department of Anesthesiology
St. Luke’s–Roosevelt Hospital Center
College of Physicians and Surgeons
Columbia University
New York, New York
Yard›mc› Editörler
Ana Carrera, PhD, MD
Thomas B. Clark, DC, RVT
Jeff Gadsden, MD, FRCPC, FANZCA
Manoj Kumar Karmakar, MD, FRCA, FHKCA, FHKAM
Xavier Sala-Blanch, MD
Catherine F. M. Vandepitte, MD
Daquan Xu, MD, MSc, MPH
Çeviri Editörü
Prof. Dr. Ercan Kurt
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anabilim Dal›
GÜNEfi TIP K‹TABEVLER‹
‹Ç‹NDEK‹LER
Katk›da Bulunanlar ix KISIM 2
Çeviriye Katk›da Bulunanlar xiii
S‹N‹R ST‹MÜLATÖRÜ VE ANATOM‹K
Önsöz xv
‹fiARET NOKTA TEMELL‹ BLOK
Çeviriye Önsöz xvii
TEKN‹KLER‹
Teflekkürler xix
11. Servikal Pleksus Blo¤u 139
KISIM 1 Çeviri: Ömer Yanaratefl ve fiükrü Tekindur
12. ‹nterskalen Brakiyal Pleksus Blo¤u 149
PER‹FER‹K S‹N‹R BLOKLARININ
Çeviri: Tar›k Purtulo¤lu ve Fatih fiimflek
TEMELLER‹
13. Supraklavikular Brakiyal Pleksus Blo¤u 167
1. Rejyonal Anestezi Anatomisinin Temelleri 3 Çeviri: Salih Ç›nar ve Memduh Yetim
Admir Hadzic ve Carlo Franco 14. ‹nfraklavikular Brakiyal Pleksus Blo¤u 175
Çeviri: Hüseyin O¤uz Y›lmaz ve Mehmet Emin ‹nce Çeviri: ‹rfan Güngör ve Tolga Tezer
2. Lokal Anestezikler: Klinik Farmakoloji ve 15. Aksiller Brakiyal Pleksus Blo¤u 187
Uygun Lokal Anestezik Seçimi 29
Çeviri: Ali S›zlan ve Memduh Yetim
Jeff Gadsden
Çeviri: Hüseyin O¤uz Y›lmaz ve Mehmet Emin ‹nce 16. El Bile¤i Blo¤u 199
Çeviri: M. Burak Eflkin ve Ahmet Coflar
3. Periferik Sinir Bloklar› için Ekipman 41
Ali Nima Shariat, Patrick M. Horan, Kimberly 17. Üst Ekstremitenin Kutanöz Sinir Bloklar› 207
Gratenstein, Collen McCally ve Ashton P. Frulla Çeviri: A. Ertürk Yedekçi ve Hüseyin fien
Çeviri: Gökhan Özkan ve Mehmet Emin ‹nce
18. Lomber Pleksus Blo¤u 217
4. Elektirikli Sinir Stimülatörleri ve Periferik Çeviri: A. Ertürk Yedekçi ve Hüseyin fien
Sinirlerin Lokalizasyonlar› 55
19. Siyatik Sinir Blo¤u 229
Martin Simpel ve Andre van Zundert
Çeviri: Gökhan ‹nangil ve Sezai Özkan
Çeviri: Bülent Atik ve Mehmet Emin ‹nce
Konu 1: Transgluteal Yaklafl›m 230
5. Monitörizasyon ve Dökümantasyon 71 Konu 2: Anterior Yaklafl›m 241
Jeff Gadsden
20. Popliteal Siyatik Blok 249
Çeviri: Onur Özlü
Çeviri: Mehmet Büget ve Mert fientürk
6. Periferik Sinir Blo¤u Endikasyonlar› 81 Konu 1: ‹ntertendinöz Yaklafl›m 250
Jeff Gadsden Konu 2: Lateral Yaklafl›m 258
Çeviri: Sami Eksert ve M. Burak Eflkin
21. Femoral Sinir Blo¤u 267
7. Günübirlik Hastalarda Devaml› Periferik Çeviri: Didem Tuba Akçal› ve ‹rfan Güngör
Sinir Bloklar› 95
Brian M. Ilfeld, Elizabeth M. Renehan ve 22. Ayak Bile¤i Blo¤u 281
F. Kayser Enneking Çeviri: Mehmet Emin ‹nce ve Serkan fienkal
Çeviri: Vedat Y›ld›r›m ve Nusret Pusat 23. Torakal Paravertebral Blok 291
8. Antikoagülan Kullanan Hastalarda Çeviri: Mehmet Büget ve Mert fientürk
Rejyonal Anestezi 107 24. ‹nterkostal Blok 303
Honorio T. Benzon Çeviri: M. Burak Eflkin ve O¤uz K›l›çkaya
Çeviri: Mehmet Özgür Özhan ve Ceyda Özhan Çaparlar
9. Lokal Anesteziklerin Toksisitesi 119
KISIM 3
Steven Dewale ve Alan C. Santos
Çeviri: Ceyda Özhan Çaparlar ve Mehmet Özgür Özhan ‹NTRAVENÖZ REJYONAL
10. Periferik Sinir Bloklar›n›n Nörolojik ANESTEZ‹
Komplikasyonlar› 127
Jeff Gadsden 25. Bier Blok 313
Çeviri: Mehmet An›l Süzer ve Mehmet Özgür Özhan Çeviri: Mehmet Emin Orhan
viii ‹çindekiler
KISIM 4 40. Ultrason Eflli¤inde Popliteal Sinir Blo¤u 441
Çeviri: O¤uz K›l›çkaya ve Memduh Yetim
ULTRASON EfiL‹⁄‹NDE S‹N‹R 41. Ultrason Eflli¤inde Ayak Bile¤i Blo¤u 451
BLOKLARININ TEMEL‹ Çeviri: Alper K›l›çaslan
42. Ultrason Eflli¤inde S›k Kullan›lan Trunkal ve
26. Ultrasonografi Fizi¤i 323 Kutanöz Bloklar 459
Daquan Xu Çeviri: Tar›k Purtulo¤lu ve Canan Esin Sa¤lam
Çeviri: Mehmet Özgür Özhan ve O¤uz K›l›çkaya Konu 1: Ultrason Eflli¤inde Transversus
27. Ultrason Görüntüsünün Optimizasyonu 335 Abdominis Plan Blo¤u 460
Daquan Xu Konu 2: Ultrason Eflli¤inde ‹liohipogastrik
Çeviri: Umut Kara ve Serkan fienkal ve ‹lioinguinal Sinir Bloklar› 463
Konu 3: Ultrason Eflli¤inde Rektus K›l›f Blokaj›465
Konu 4: Ultrason Eflli¤inde Lateral Femoral
KISIM 5
Kutanöz Sinir Blo¤u 468
ULTRASON EfiL‹⁄‹NDE S‹N‹R
KISIM 6
BLOKLARI
ULTRASON EfiL‹⁄‹NDE NÖROAKS‹YEL
28. Ultrason Eflli¤inde Servikal Pleksus Blo¤u 345
VE PER‹NÖROAKS‹YEL BLOKLAR
Çeviri: ‹smet Topçu
29. Ultrason Eflli¤inde ‹nterskalen
43. Girifl 473
Brakiyal Pleksus Blokaj› 353
Manoj Karmakar ve Catherine Vandepitte
Çeviri: Tar›k Purtulo¤lu ve O¤uz K›l›çkaya
Çeviri: Fatma Sar›cao¤lu
30. Ultrason Eflli¤inde Supraklavikular
44. Spinal Sonografi ve Ultrason Eflli¤inde Yap›lan
Brakiyal Pleksus Blo¤u 361
Santral Nöroaksiyel Bloklar ile ‹lgili Bilgiler 475
Çeviri: M. Murat Say›n ve Onur Özlü
Wing Hong Kwok ve Manoj Karmakar
31. Ultrason Eflli¤inde ‹nfraklavikular Brakiyal
Çeviri: Fatma Sar›cao¤lu
Pleksus Blo¤u 369
45. Torasik Paravertebral Bofllu¤un Sonografisi
Çeviri: Yavuz Gürkan
ve Ultrason Eflli¤inde Torasik Paravertebral
32. Ultrason Eflli¤inde Aksiller Brakiyal
Blok ile ‹lgili Bilgiler 497
Pleksus Blo¤u 377
Catherine Vandepitte, Tatjana Stopar
Çeviri: ‹smet Topçu
Pintaric ve Philippe E. Gautier
33. Ultrason Eflli¤inde Ön Kol Bloklar› 385
Çeviri: Gökhan Özkan ve M. Burak Eflkin
Çeviri: Ebru Kelsaka
46. Lomber Paravertebral Ultrason Görüntüsü
34. Ultrason Eflli¤inde El Bile¤i Blo¤u 391
ve Lomber Pleksus Blokaj›n›n Önemi 503
Çeviri: Ebru Kelsaka
Manoj Karmakar ve Catherine Vandepitte
35. Ultrason Eflli¤inde Femoral Sinir Blo¤u 397
Çeviri: Bülent Atik ve O¤uz K›l›çkaya
Çeviri: Ö. Taylan Akkaya ve Dilek Yaz›c›o¤lu
36. Ultrason Eflli¤inde Fasiya ‹liyaka Blo¤u 405 KISIM 7
Çeviri: Süleyman Deniz ve Memduh Yetim
ULTRASON REHBERL‹⁄‹NDE
37. Ultrason Eflli¤inde Obturator Sinir Blo¤u 411
Çeviri: Ö. Taylan Akkaya ve Derya Özkan ANATOM‹ ATLASI 509
38. Ultrason Eflli¤inde Safen Sinir Blo¤u 419 Çeviri: Abdülkadir At›m ve Memduh Yetim
Çeviri: Gürkan Türker
KISIM 8
39. Ultrason Eflli¤inde Siyatik Blok 427
Çeviri: Gürkan Türker
Konu 1: Anterior Yaklafl›m 428 YÜZEYEL ANATOM‹ ATLASI 669
Konu 2: Transgluteal ve Subgluteal Yaklafl›m 433 Çeviri: Abdülkadir At›m ve M. Burak Eflkin
‹ndeks 681
DVD ‹Ç‹NDEK‹LER
END‹KASYONLARIN %95’‹N‹ OLUfiTURAN 5 S‹N‹R BLO⁄U
1. Ultrason Eflli¤inde ‹nterskalen Blok
2. Ultrason Eflli¤inde Supraklavikular Blok
3. Ultrason Eflli¤inde Aksiller Blok
4. Ultrason Eflli¤inde Femoral Sinir Blo¤u
5. Ultrason Eflli¤inde Popliteal Blok
ÇEV‹R‹YE KATKIDA BULUNANLAR
Doç. Dr. Didem Tuba Akçal› Dr. Mehmet Emin ‹nce
Gazi Üniversitesi T›p Fakültesi GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, Ankara Anabilim Dal›, Ankara
Doç. Dr. Ö. Taylan Akkaya Dr. Umut Kara
Ankara D›flkap› Y›ld›r›m Beyaz›t E¤itim ve Araflt›rma GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Klini¤i Anabilim Dal›, Ankara
Doç. Dr. Abdülkadir At›m Doç. Dr. Ebru Kelsaka
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ondokuz May›s Üniversitesi T›p Fakültesi
Anabilim Dal›, Ankara Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, Samsun
Uzm. Dr. Bülent Atik Yrd. Doç. Dr. Alper K›l›çaslan
GATA Haydarpafla E¤itim Hastanesi Selçuk Üniversitesi Meram T›p Fakültesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, ‹stanbul Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, Konya
Uzm. Dr. Mehmet Büget Yrd. Doç. Dr. O¤uz K›l›çkaya
‹stanbul Üniversitesi ‹stanbul T›p Fakültesi GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, ‹stanbul Anabilim Dal›, Ankara
Prof. Dr. Ahmet Coflar Prof. Dr. Mehmet Emin Orhan
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anabilim Dal›, Ankara Anabilim Dal›, Ankara
Uzm. Dr. Ceyda Özhan Çaparlar Uzm. Dr. Mehmet Özgür Özhan
Ankara D›flkap› Y›ld›r›m Beyaz›t E¤itim ve Araflt›rma Türkiye Diyanet Vakf› Özel 29 May›s Hastanesi
Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Klini¤i Anestezi ve Reanimasyon Servisi, ‹stanbul
Uzm. Dr. Salih Ç›nar Uzm. Dr. Derya Özkan
Manisa Asker Hastanesi Ankara D›flkap› Y›ld›r›m Beyaz›t E¤itim ve Araflt›rma
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klini¤i Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Klini¤i
Uzm. Dr. Süleyman Deniz Uzm. Dr. Gökhan Özkan
Van Asker Hastanesi Tatvan Asker Hastanesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klini¤i Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klini¤i, Bitlis
Uzm. Dr. Sami Eksert Prof. Dr. Sezai Özkan
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon GATA Haydarpafla E¤itim Hastanesi
Anabilim Dal›, Ankara Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, ‹stanbul
Uzm. Dr. M. Burak Eflkin Doç. Dr. Onur Özlü
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ankara D›flkap› Y›ld›r›m Beyaz›t E¤itim ve Araflt›rma
Anabilim Dal›, Ankara Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Klini¤i
Uzm. Dr. ‹rfan Güngör Yrd. Doç. Dr. Tar›k Purtulo¤lu
Gazi Üniversitesi T›p Fakültesi GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, Ankara Anabilim Dal›, Ankara
Doç. Dr. Yavuz Gürkan Uzm. Dr. Nusret Pusat
Kocaeli Üniversitesi T›p Fakültesi GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, Kocaeli Anabilim Dal›, Ankara
Uzm. Dr. Gökhan ‹nangil Uzm. Dr. Canan Esin Sa¤lam
Etimesgut Asker Hastanesi GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klini¤i, Ankara Anabilim Dal›, Ankara
xiv Çeviriye Katk›da Bulunanlar
Prof. Dr. Fatma Sar›cao¤lu Prof. Dr. ‹smet Topçu
Hacettepe Üniversitesi T›p Fakültesi Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, Ankara Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, Manisa
Doç. Dr. M. Murat Say›n Prof. Dr. Gürkan Türker
Ankara D›flkap› Y›ld›r›m Beyaz›t E¤itim ve Araflt›rma Uluda¤ Üniversitesi T›p Fakültesi
Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Klini¤i Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, Bursa
Doç. Dr. Ali S›zlan Doç. Dr. Ömer Yanaratefl
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anabilim Dal›, Ankara Anabilim Dal›, Ankara
Uzm. Dr. Mehmet An›l Süzer Uzm. Dr. Dilek Yaz›c›o¤lu
Türkiye Diyanet Vakf› Özel 29 May›s Hastanesi Ankara D›flkap› Y›ld›r›m Beyaz›t E¤itim ve Araflt›rma
Anestezi ve Reanimasyon Servisi, ‹stanbul Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Klini¤i
Doç Dr. Hüseyin fien Dr. A. Ertürk Yedekçi
GATA Haydarpafla E¤itim Hastanesi GATA Haydarpafla E¤itim Hastanesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, ‹stanbul Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, ‹stanbul
Yrd. Doç. Dr. Serkan fienkal Uzm. Dr. Memduh Yetim
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anabilim Dal›, Ankara Anabilim Dal›, Ankara
Prof. Dr. Mert fientürk Doç. Dr. Vedat Y›ld›r›m
‹stanbul Üniversitesi ‹stanbul T›p Fakültesi GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal›, ‹stanbul Anabilim Dal›, Ankara
Dr. Fatih fiimflek Uzm. Dr. Hüseyin O¤uz Y›lmaz
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon Merzifon Asker Hastanesi
Anabilim Dal›, Ankara Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klini¤i, Amasya
Uzm. Dr. fiükrü Tekindur
GATA Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Anabilim Dal›, Ankara
Uzm. Dr. Tolga Tezer
Aksaray Devlet Hastanesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klini¤i, Aksaray
ÖNSÖZ
“Periferik Sinir Bloklar› ve Ultrason Eflli¤inde Rejyonal Anes- Bu ikinci bask›, bir dizi pratik uygulamalar› tan›t›c› bö-
tezi için Anatomi” kitab›n›n ikinci bask›s›, rejyonal aneste- lümü takiben literatürün ayr›nt›l› bir teorik özeti yerine,
zideki geliflmelerin en heyecan verici oldu¤u bir zamanda s›k uygulanan rejyonal anestezi blok tekniklerinin detayl›
bas›ld›. Kitab›n ilk bask›s›n›n baflar›s›, inan›yoruz ki, büyük ve kesin tan›mlamalar›na yer verecek flekilde düzenlendi.
oranda test edilip onaylanm›fl e¤itim materyalleri içerme- Ultrason eflli¤inde sinir blokaj›, sonuçta tüm dünyada yay-
sinden kaynaklan›yordu. Kitab›n bu ilk bask›s›n›n birçok g›n kullan›lan bir yöntem haline gelmesine ra¤men, bir çok
hekimin profesyonel yaklafl›m›n› etkiledi¤ini ve sonuçta prosedür, tüm dünyada ve özellikle geliflmekte olan ülke-
tüm dünyada hastalar için yararl› oldu¤unu söylemek lerde hala periferik sinir stimülasyon tekni¤i ve/veya ana-
abart› olmaz. Bu baflar› New York Rejyonal Anestezi Okulu tomik yüzey noktalar› kullan›larak gerçeklefltirilmektedir.
(NYSORA) kurumuna, bu gün bunun hazz›n› yaflad›¤› ar- Çünkü bu kitap, uluslararas› önemli e¤itim kaynaklar›n-
t› bir itibar kazand›rm›flt›r. Kitab›n bu ikinci bask›s›nda, ilk dan birisi oldu¤undan dolay›, sinir blokaj›n›n geleneksel
bask›daki yaklafl›ma paralel olarak, kitapta yer alan bilgile- tekniklerine dair anlat›mlar› sürdürmeye ve buna ilaveten
rin teorik boyutu mümkün oldu¤unca gerekli oldu¤u ka- ultrason eflli¤inde rejyonal anestezi konular›na dair anla-
dar sunulmaya çal›fl›ld›. Bunun yerine, rejyonal anestezi t›mlar› içeren yeni bölümler eklemeye karar verdik. Yine,
prati¤ine dair öne ç›kan teknik ve ilkelerin, anlafl›l›r bir bi- yüzey anatomi bilgisi hem geleneksel, hem de ultrason efl-
li¤inde uygulanan rejyonal anestezi teknikleri için gerekli
çimde derlenmesi hedeflendi.
oldu¤undan dolay›, bir “Yüzeyel Anatomi Atlas›” (8. Bö-
Son y›llarda, rejyonal anestezi ve özellikle periferik sinir
lüm) eklemeye karar verdik.
bloklar› konusu, daha önce hiç görülmemifl bir at›l›m süre-
Bu kitap periferik sinir bloklar› ve rejyonal anestezinin
cine girdi. Bu at›l›m, her fleyden önce, ultrason eflli¤inde
temelinden, klinik prati¤indeki uygulamalar›na do¤ru iler-
rejyonal anestezi uygulamalar›n›n yayg›n bir biçimde pra-
leyen sekiz bölüm fleklinde düzenlendi. Ultrason eflli¤inde
tik uygulamaya girmesi ile oldu. ‹lgili anatomik yap›lar›n,
rejyonal anestezi geliflmekte olan bir alan ve bir çok yönü ile
i¤ne-sinir iliflkisinin ve lokal anestezik da¤›l›m›n›n görün-
hala, belli bir standarda ve aç›k k›lavuzlara kavuflmufl de¤il.
tülenebilir olmas›, periferik sinir bloklar›na olan ilgiyi ve
Bu nedenle, bu yeni bask›y›, uluslaras› bir iflbirli¤inin eseri
bu bloklar›n kullan›m›n› anlaml› düzeyde art›rd›. Hala, ul-
olarak oluflturmaya karar verdik. Bu iflbirli¤i, sadece bizim
trason eflli¤inde rejyonal anestezinin, a盤a kavuflturulmas›
NYSORA bünyesinde edindi¤imiz deneyimin ö¤retilmesini
ve belli bir standarda ulaflt›r›lmas› gereken pek çok yönü
de¤il, ayn› zamanda tüm dünyadan bu alandaki görüflleri ile
mutlaka vard›r. Baflar›l› ve güvenli bir blok için ideal i¤ne
lider kabul edilen bir tak›m kiflilerin destek ve onay›n› da al-
pozisyonu, her bir teknik için gerekli olan enjeksiyon say›- mam›za zemin haz›rlad›. Onlara, Periferik Sinir Bloklar›ki-
s›, baflar›l› bir blok için gerekli lokal anestezik hacmi, sinir tab›n›n bu ikinci bask›s›n›n haz›rlanmas›nda gösterdikleri
stimülatörü ve bas›nç monitorizasyonu gibi ilave monito- istek, arzu ve katk›lar›ndan dolay› teflekkür etmek istiyo-
rizasyon araçlar›n›n rutin uygulamaya sokulmas› ve daha rum. Ayn› zamanda bu kitab›n, Asya’da geliflmekte olan ül-
bir çok ikilem örnek olarak verilebilir. Tüm bu nedenler- kelere kadar uzanan say›s›z NYSORA e¤itim programlar›n-
den dolay›, daha kesin önerilerde bulunabilmek amac›yla, da yer alan genifl e¤itici ve ö¤retici ailesi olmadan bu flekil-
ikinci bask›n›n bas›m›n› biraz ertelemeye karar verdik ve de ortaya ç›kmas› mümkün de¤ildi. Ayr›ca, bizim, kitab›n
bu konudaki klinik çal›flmalardan ve klinik deneyimlerden bu güncellenmifl bask›s›n› ortaya ç›karmam›zda ilham kay-
toplanan bilgilerin biraz daha a盤a kavuflmufl olmas›n› na¤› olan katk›lar›n›za ve NYSORA.com web sitesinde, e-
amaçlad›k. Sonuçta, bu ikinci kitap, aynen birinci bask›da posta, öneri ve tart›flma yoluyla sa¤lad›¤›n›z çeflitli yard›m
oldu¤u gibi, çok say›da teknik ve modifikasyonun, gere¤in- ve desteklere sonsuz teflekkür etmek istiyorum.
den fazla teorik de¤erlendirme ve aç›klamas›na yer ver- Periferik sinir bloklar›, oldukça yayg›n bir flekilde kul-
mekten daha ziyade, genifl klinik uygulama imkan› olabile- lan›lmas›na ra¤men, herhangi bir bak›m standard› yok. Bu
cek periferik sinir blok tekniklerinin denenmifl ve tasdik bask› ile, teknikleri ve lokal anesteziklerin verilmesi esna-
edilmifl tan›mlamalar›n› öne ç›karm›flt›r. Elde edilen dene- s›ndaki monitorizasyon yaklafl›m›n›, periferik sinir blokla-
yimler, belli bir tekni¤in ö¤retilmesini önerecek yeterli dü- r›n›n hem daha tutarl›, hem de daha güvenli bir flekilde uy-
zeye ulaflmad›¤›ndan dolay› (örne¤in nöroaksiyal bloklar), gulanmas›n› sa¤lamak amac›yla, standardize etmeye çal›fl-
henüz belirsiz ve yeterli düzeyde geliflmemifl ve dikkatsiz t›k. Farkl› kurumlar›n do¤al olarak tekniklere farkl› yakla-
yaklafl›mlarla uyguland›¤›nda istenmeyen sonuçlar veya fl›mlar› olabilir ve bunu kendi gereksinimlerine göre uyar-
muhtemel komplikasyonlara neden olabilecek tekniklerin layabilirler. Bu kitapta sundu¤umuz materyaller, deyim ye-
önerilmesinden çok, anatomik de¤erlendirmeleri öne ç›- rindeyse, klinik pratik havuzumuzdan gelmektedir. Ta-
karmay› tercih ettik. n›mlanan bir çok prosedüre, karar verme sürecine yard›m
etmek için, yazarlar›n her gün kendilerinin kulland›klar›,
özenle gelifltirilmifl ak›fl flemalar› efllik etmektedir.
Ultrason eflli¤inde rejyonal anestezi ve a¤r› tedavisi uy-
*‹lk bask›n›n ismi Periferik Sinir Bloklar›: ‹lkeler ve Uygulamalar. gulamalar›n›n baflar›s›, büyük oranda, do¤ru ultrason gö-
xvi Önsöz
rüntüsünün elde edilebilmesi ve gerekli yap›lar›n tan›na- r›na dair en genifl endikasyonlar› kapsayan ve ultrason eflli-
bilmesine ba¤l›d›r. Bu nedenlerle, kitab›n bu bask›s›na, rej- ¤indeki blok tekniklerinden, pratik uygulamada art›k otur-
yonal anestezi ve a¤r› tedavisi uygulamalar› için bir sono- mufl olanlar›n›n videolar›n› dahil etmeyi tercih ettik. Ö¤-
anatomi atlas› (Bölüm 7) ilave etmeye karar verdik. Atlas- renmek isteyen kifliler, bu tekniklere hakim olduktan son-
taki sonoanatomik resimler, ultrason görüntüsünü elde
ra, bu videolardan ö¤rendikleri prensipleri, di¤er herhangi
edebilmek için gerekli prob pozisyonunun ve görüntüle-
bir sinir blo¤una adapte edebilmek için, sadece, uygulaya-
nen alan›n kesitsel makroskopik anatomisinin resimlerine
caklar› blok veya bloklara özgü anatomi bilgisine gereksi-
dair iflaretlenmifl görüntüleri içermektedir. Uygulay›c›, ul-
nim duyacaklard›r. Kitapta yer alan sonoanatomi atlas›n-
trason görüntülerini özümsedikten sonra, sunulan teknik-
lere dair pratik bilgilerden yola ç›karak, hemen hemen her- dan (Bölüm 7) nas›l yararlan›laca¤›n› gösteren di¤er bir ör-
hangi bir rejyonal anestezi tekni¤i ile ilgili anlamlar ç›kara- nek de budur. Yine, sistematik bir biçimde sunulan bu yo-
bilir. Uygun olan tekniklerde kesitsel makroskopik anato- ¤un bilgi ile birlikte atlas›n, periferik sinirlerin ve kas iske-
mi örneklerini sunabilmek için çok özenli bir çal›flma yap- let sisteminin sonoanatomisi ile ilgilenen radyologlar, ul-
t›k. Ultrason ve anatomik kesitleri mükemmel bir flekilde trason uzmanlar›, nörologlar ve di¤er herkes için bir de¤er
örtüfltürerek sunmak her zaman mümkün olmad› çünkü, olaca¤›na inan›yoruz.
ultrason ve kesitsel anatomi görüntüleri, öncelikle gönüllü Periferik Sinir Bloklar› ve Ultrason Eflli¤inde Rejyonal
kiflilerden, sonra ise taze kadavralardan elde edildi. Okuyu-
Anestezi için Anatomikitab›n›n bu bask›s› ile, periferik si-
cular, ultrason görüntülerinin, dinamik tarama esnas›nda-
nir bloklar›n›n bugünkü uygulama flekilleri ve rejyonal
ki video görüntülerinden elde edildi¤ini ak›lda tutmal›d›r.
anestezide ultrason kullan›m› ile ilgili prati¤e yönelik zen-
Bu nedenle, iflaretlenmifl ultrason görüntüleri, elimizde
gin bir bilgi birikimi sa¤lamaya ve s›k karfl›lafl›lan klinik
mümkün olan efllefltirilmifl kesitsel anatomi resimleri ile
mükemmel uyum göstermese de, yapabileceklerimizin en problemlere iflaret eden de¤iflik yollar sunmaya çal›flt›k. Bu
iyisidir ve ultrason cihaz›n›n kapasitesi çerçevesinde elde kitab›n, anesteziyoloji alan›nda standart bir baflvuru kay-
edilmifltir. na¤› olarak hizmet etmeye devam etmesini umuyor, kita-
Genel istek üzerine, ultrason eflli¤inde en s›k kullan›lan b›n önceki bask›s›n›n okurlar›na destekleri ve teflviklerin-
periferik sinir blok uygulamalar›n›n video görüntülerini den dolay› teflekkürlerimizi sunuyoruz.
içeren bir DVD eklemeye karar verdik. Video görüntüleri-
nin yeni bafllayanlar ve e¤itilen kifliler için en yararl› yön- Sayg›lar›mla,
tem oldu¤unu düflünerek, daha çok periferik sinir blokla- Admir Hadzic, MD
ÇEV‹R‹YE ÖNSÖZ
Periferik sinir blo¤u uygulamalar›ndaki istenmeyen sonuç- Bugün bu teknolojik geliflmeler ile birlikte, rejyonal
lar anestezistlerin uzun y›llar korkulu rüyas› haline gelmifl- anestezi alan›nda yaz›lm›fl e¤itici kitaplar, görsel e¤itim
tir. Bu nedenle anestezistler anatomik iflaret noktalar›na araçlar› ve kurslar sayesinde periferik sinir bloklar› belli
ba¤l› olarak yeni teknikler gelifltirmifl, teknolojiyi kullana- merkezlerle s›n›rl› kalmay›p ülkemizin bir çok hastanesin-
rak ve e¤itime daha fazla önem vererek bu korkunun üste- de uygulanmaktad›r.
sinden gelmeye çal›flm›fllard›r. Ancak son birkaç dekata ka- Hadzic’in t›p literatürüne kazand›rd›¤› bu eserde rejyo-
dar gerek e¤itici gerekse teknik imkan ve e¤itim araçlar›n›n nal anestezinin ulaflt›¤› son noktay›, kendi prati¤ini, dene-
yetersiz olmas› nedeniyle istenen baflar›ya ulafl›lamam›flt›r. yimlerini aç›k ve net mesajlarla okuyucusuna vermifltir.
Günümüzde ise rejyonal anestezi alan›ndaki teknolojik ge- Ultrason eflli¤inde uygulanan bloklar›n tamam› yazar›n
liflmeler ve e¤itim materyalleri her geçen gün artmaktad›r. kendisi taraf›ndan ele al›nm›fl olup bloklar›n püf noktalar›,
Özellikle görüntüleme teknikleri ve i¤ne teknolojisindeki algoritmalar› ve sonoanatomik görüntüleri ayr›nt›l› olarak
bafl döndürücü yenilikler bizim daha güvenli periferik sinir verilmifltir. Özellikle kitab›n resimleri, sonoanatomik gö-
bloklar› uygulamam›za olanak sa¤lamaktad›r. rüntüleri ve kadavra resimlerini içeren atlas bölümü her
Rejyonal anestezi alan›nda ultrason kullan›m› bu tek- zaman baflvurulacak önemli bilgi kayna¤› oldu¤undan pe-
nolojik geliflmeler aras›nda en önemli yeri tutmaktad›r. Pe- riferik blok uygulamalar›nda sürekli göz önünde bulundu-
riferik sinir bloklar›n› ultrason eflli¤inde uygulamak, bize rulmas›n›n son derece faydal› olaca¤›na inanmaktay›m.
sinir dokusu ve çevre anatomik yap›lar› görüntüleme ve lo- Rejyonal anestezi ile ilgilenen tüm meslektafllar›m›n anlafl›-
kal anestezik ilac›n gerçek zamanl› yay›l›m›n› izleme olana- l›r ve ak›c› bir dille yaz›lm›fl olan bu eseri zevkle okuyarak
¤› sa¤lamaktad›r. Özellikle tüm dünyada oldu¤u gibi ülke- faydalanaca¤›n› ümit etmekteyim.
mizde de Rejyonal Anestezi Derne¤inin katk›lar›yla ultra- Rejyonal anesteziyi bana ö¤reten, sevdiren ve kitab›n
sonun rejyonal anestezide kullan›m›na yönelik gerek temel çevrilmesi için beni cesaretlendiren de¤erli hocam Prof.
bilgileri içeren, gerekse ileri düzey e¤itim veren kurslar dü- Dr. M. Erdal Güzeldemir’e, çeviride katk›s› bulunan tüm
zenlenmifl ve bu kurslar›n sayesinde ultrason kullan›m› meslektafllar›ma, yay›n koordinatörü Nuran Karacan’a ve
anestezistler aras›nda üst seviyeye ulaflm›flt›r. Yak›n bir ge- tüm Günefl T›p Kitabevleri çal›flanlar›na katk›lar› ve emek-
lecekte ise daha geliflmifl ultrason cihazlar› ile rejyonal lerinden dolay› teflekkür ederim.
anestezide hayal bile edemeyece¤imiz bir noktaya gidece¤i-
miz aflikard›r. Prof. Dr. Ercan Kurt
1
Periferik Sinir
M
I
S
Bloklar›n›n Temelleri
I
K
Bölüm 1 Rejyonal Anestezi Anatomisinin Temelleri 3
Bölüm 2 Lokal Anestezikler: Klinik Farmakoloji ve
Uygun Lokal Anestezik Seçimi 29
Bölüm 3 Periferik Sinir Bloklar› için Ekipman 41
Bölüm 4 Elektirikli Sinir Stimülatörleri ve Periferik
Sinirlerin Lokalizasyonlar› 55
Bölüm 5 Monitörizasyon ve Dökümantasyon 71
Bölüm 6 Periferik Sinir Blo¤u Endikasyonlar› 81
Bölüm 7 Günübirlik Hastalarda Devaml› Periferik
Sinir Bloklar› 95
Bölüm 8 Antikoagülan Kullanan Hastalarda Rejyonal Anestezi 107
Bölüm 9 Lokal Anesteziklerin Toksisitesi 119
Bölüm 10 Periferik Sinir Bloklar›n›n Nörolojik Komplikasyonlar› 127